TRẦN HỮU TƯỚC VÀ BỆNH KHOA 60 GIƯỜNG Ở VIỆT BẮC – DỰNG MỘT CƠ SỞ TAI MŨI HỌNG GIỮA CHIẾN KHU

Năm 1951, sau nhiều năm hoạt động trong điều kiện khắc nghiệt của cuộc kháng chiến, sức khỏe bác sĩ Trần Hữu Tước suy giảm và ông được Trung ương cử sang Trung Quốc chữa bệnh. Năm 1952, trở về nước, ông không nghỉ ngơi lâu mà lập tức bắt tay vào việc xây dựng cơ sở Tai Mũi Họng Trung ương.

Tại Việt Bắc, ông chỉ đạo thành lập một bệnh khoa Tai Mũi Họng với 60 giường bệnh, 2 phòng mổ và chỉ khoảng 4–5 cán bộ phục vụ. Con số ấy cho thấy một nghịch lý của y tế thời chiến: cơ sở đã có quy mô tương đối lớn, nhưng nhân lực chuyên môn vẫn rất ít. Bởi vậy, người thầy thuốc không chỉ làm chuyên môn mà còn phải trực tiếp tham gia xây dựng cơ sở và tổ chức công việc.

Các học trò từng tìm cách ngăn ông lao động, không muốn để ông gác đêm vì lo sức khỏe chưa hồi phục. Nhưng Trần Hữu Tước vẫn tham gia công việc cùng anh em. Với ông, xây dựng một bệnh khoa giữa chiến khu không thể chỉ dựa vào giấy tờ hay mệnh lệnh; người phụ trách phải cùng cán bộ và nhân viên biến một cơ sở còn thiếu thốn thành nơi thực sự có thể điều trị người bệnh.

Từ năm 1952 đến 1954, bệnh khoa Tai Mũi Họng tại Việt Bắc trở thành một địa chỉ phục vụ trực tiếp cho kháng chiến. Trần Hữu Tước cùng đồng nghiệp khám và điều trị bệnh, đồng thời phục vụ các chiến dịch Tây Bắc và Điện Biên Phủ. Trong điều kiện thiếu thốn phương tiện và thuốc men, ông vẫn tiến hành được một số phẫu thuật lớn mà trước đó tại Bệnh viện Bạch Mai dưới thời Pháp chưa thực hiện.

Từ một chuyên khoa gần như chưa có nền tảng ở Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám, qua những năm kháng chiến, Tai Mũi Họng đã hình thành được cơ sở điều trị, đội ngũ cán bộ và kinh nghiệm thực tiễn. Bệnh khoa 60 giường ở Việt Bắc không chỉ là một nơi chữa bệnh; đó còn là một bước trong quá trình đặt nền móng cho chuyên ngành Tai Mũi Họng Việt Nam sau này.