TRẦN HỮU TƯỚC VÀ NGÀY TRỞ LẠI BỆNH VIỆN BẠCH MAI NĂM 1954 – TRỞ VỀ NƠI TỪNG BẮT ĐẦU ĐỂ DỰNG LẠI NGÀNH TAI MŨI HỌNG

Ngày 10/10/1954, Hà Nội được tiếp quản. Sau chín năm kháng chiến, bác sĩ Trần Hữu Tước trở về Thủ đô và nhận nhiệm vụ tiếp quản Khoa Tai Mũi Họng Bệnh viện Bạch Mai. Đây cũng chính là nơi ông từng đến tìm hiểu chuyên khoa ngay sau khi từ Pháp trở về năm 1946.

Nhưng lần trở lại này diễn ra trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác.

Năm 1946, khi tìm hiểu cơ sở Tai Mũi Họng ở Bạch Mai, Trần Hữu Tước nhận thấy chuyên khoa còn rất sơ sài: chỉ có một cán bộ được đào tạo chuyên môn trong thời gian ngắn, một phòng mổ trang bị lạc hậu và một phòng điều trị khoảng 30 giường. Nhiều dụng cụ chuyên khoa gần như không được sử dụng. Ông từng ghi lại rằng khi hỏi về kim trích rạch màng tai hay ống soi nội quản, những người làm việc tại đây đều không biết; một bộ soi nội quản được tìm thấy trong kho thì đã han rỉ.

Sau đó, kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Trần Hữu Tước rời Hà Nội, mang theo nghề nghiệp và những dụng cụ chuyên khoa vào vùng tự do. Trong chín năm, ông cùng đồng nghiệp xây dựng cơ sở Tai Mũi Họng từ những điều kiện gần như không có: khám chữa bệnh ở hơn 30 địa điểm tại Liên khu 3, thành lập bệnh khoa ở Khu 3, chuyển vào Thanh Hóa, rồi xây dựng cơ sở tại Việt Bắc. Đến những năm cuối kháng chiến, chuyên ngành đã có cơ sở điều trị, cán bộ và kinh nghiệm thực tế.

Vì vậy, khi trở lại Bạch Mai năm 1954, ông không trở về với vị thế của một bác sĩ đơn thuần tiếp nhận một khoa bệnh. Ông trở về để xây dựng lại chính chuyên ngành mà mình đã được giao đặt nền móng từ năm 1946.

Trong giai đoạn 1954–1957, Trần Hữu Tước tập trung xây dựng và phát triển Khoa Tai Mũi Họng Bệnh viện Bạch Mai cùng Bộ môn Tai Mũi Họng của Trường Đại học Y Dược Hà Nội. Trang thiết bị vẫn thiếu thốn, đặc biệt những dụng cụ phục vụ các phẫu thuật phức tạp chưa có đầy đủ. Vì thế, nhiệm vụ trước mắt không chỉ là chữa bệnh mà còn phải đào tạo cán bộ, xây dựng cơ sở và tổ chức lại chuyên ngành.

Từ một khoa bệnh nhỏ bé mà ông từng chứng kiến năm 1946, Bạch Mai trở thành một trong những trung tâm quan trọng để Trần Hữu Tước tiếp tục xây dựng ngành Tai Mũi Họng Việt Nam trong thời kỳ hòa bình.