TRẦN HỮU TƯỚC VÀ NHỮNG NGÀY Ở CHIÊM HÓA – VỪA CHỮA BỆNH, VỪA ĐÀO TẠO NGƯỜI KẾ CẬN
Sau khi rời Hà Nội đầu năm 1947, bác sĩ Trần Hữu Tước tiếp tục hoạt động trong vùng tự do, vừa khám chữa bệnh cho bộ đội và nhân dân, vừa tham gia xây dựng chuyên ngành Tai Mũi Họng. Khi Trường Đại học Y-Dược chuyển lên Chiêm Hóa, Tuyên Quang, ông được giao một nhiệm vụ quan trọng: đào tạo cán bộ chuyên khoa Tai Mũi Họng cho nhà trường.
Chiêm Hóa lúc ấy là một địa bàn quan trọng của căn cứ Việt Bắc. Đầu năm 1947, Trường Đại học Y khoa và Bệnh viện Thực hành chuyển lên xã Xuân Quang, huyện Chiêm Hóa; tháng 10 cùng năm, trường khai giảng với 67 sinh viên. Trong môi trường kháng chiến ấy, việc đào tạo thầy thuốc không thể tách rời thực tế điều trị. Người học phải được tiếp xúc với bệnh nhân, còn người thầy vừa giảng bài vừa trực tiếp làm chuyên môn.
Trần Hữu Tước đã góp phần đào tạo những cán bộ Tai Mũi Họng kế cận, trong đó có Đặng Hiếu Trưng, Lê Văn Lợi và Trần Ngọc Dũng. Những người từng học và làm việc với ông sau này nhắc lại hình ảnh một người thầy luôn gắn việc truyền đạt kiến thức với thực hành nghề nghiệp.
Nhưng những năm tháng ở vùng tự do cũng đặt chính người thầy thuốc vào thử thách. Sức khỏe Trần Hữu Tước suy giảm nghiêm trọng bởi những cơn đau đường ruột. Theo lời kể của Phó Giáo sư Phạm Kim, từ khoảng 75kg khi trở về nước năm 1946, ông có lúc chỉ còn 42kg. Dù vậy, khi được đề nghị bí mật vào vùng tạm chiếm để chữa bệnh, ông nhất quyết từ chối. Cuối năm 1951, Trung ương mới bố trí đưa ông sang Trung Quốc chữa bệnh.
Cũng cần phân biệt rõ: Chiêm Hóa là nơi Trường Đại học Y khoa và Bệnh viện Thực hành đóng trong giai đoạn này; còn Bệnh viện Tai-Mũi-Họng do Trần Hữu Tước phụ trách được thành lập đầu năm 1953 tại khu vực An toàn khu thuộc Tuyên Quang. Tại đó, bệnh viện vừa khám chữa bệnh cho cán bộ, nhân dân, vừa đào tạo cán bộ chuyên khoa cho Trường Đại học Y khoa.
Vì thế, những ngày ở Chiêm Hóa của Trần Hữu Tước không chỉ là một chặng đường chữa bệnh. Đó còn là quãng thời gian ông truyền nghề, đào tạo lớp cán bộ kế tiếp và góp phần đặt nền móng cho chuyên ngành Tai Mũi Họng trong điều kiện kháng chiến.
