Trần Huy Liệu - Ngòi bút cách mạng và giờ phút lịch sử nhận ấn kiếm
Nhà sử học, nhà báo tiên phong và là người đại diện cho phái đoàn Chính phủ Lâm thời tiếp nhận thoái vị của vua Bảo Đại năm 1945.
Cây bút chiến đấu kiên cường: Trần Huy Liệu (1901 - 1969) quê ở Nam Định. Sớm tham gia các phong trào yêu nước và gia nhập Đảng Cộng sản, ông chịu trách nhiệm chủ biên nhiều cơ quan báo chí bí mật, bị địch bắt và đày đi Lao Bảo. Ngay trong ngục tù, ông vẫn miệt mài viết sách báo, nghiên cứu lịch sử dân tộc để khơi dậy tinh thần quật cường của các bạn tù.
Đại diện cho vận mệnh dân tộc: Tháng 8/1945, với uy tín lớn và tư cách là Trưởng đoàn đại biểu Chính phủ Lâm thời, Trần Huy Liệu đã dẫn đầu phái đoàn từ Hà Nội vào Huế để làm nhiệm vụ lịch sử: tiếp nhận sự thoái vị của vua Bảo Đại và ấn kiếm của triều đại phong kiến cuối cùng. Khoảnh khắc ấy chính thức khép lại hàng ngàn năm phong kiến, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Người đặt nền móng cho sử học cách mạng: Trong suốt những năm sau đó, bên cạnh công tác tuyên giáo, ông chuyển hướng sang nghiên cứu lịch sử, trở thành Viện trưởng đầu tiên của Viện Sử học. Ông đã đặt nền móng vững chắc cho phương pháp luận sử học mác-xít tại Việt Nam, để lại nhiều công trình giá trị cho thế hệ mai sau.
