Trần Huy Liệu: Người Chép Sử Và Sứ Giả Của Những Thời Khắc Vàng Son
Video tái hiện cuộc đời và sự nghiệp oanh liệt của Giáo sư, Viện sĩ Trần Huy Liệu – một trí thức yêu nước lớn, nhà báo tài ba, nhà sử học tiên phong. Ông là người đã trực tiếp soạn thảo Quân lệnh số 1 phát động Tổng khởi nghĩa và đại diện Chính phủ lâm thời vào Huế nhận ấn kiếm thoái vị của vua Bảo Đại, khép lại chế độ phong kiến để mở ra kỷ nguyên độc lập cho dân tộc.
1. Phần Mở Đầu: Người đàn ông của những thời khắc lịch sử
Hình ảnh: Cảnh tư liệu Nhà hát Lớn Hà Nội những ngày tháng Tám năm 1945, hình ảnh Ngọ Môn Huế và cuốn tư liệu lịch sử Việt Nam.
Lời bình: Có những con người sinh ra dường như để đi qua những ngã rẽ vĩ đại nhất của lịch sử dân tộc. Giáo sư Trần Huy Liệu chính là một nhân vật như thế. Từ một nhà báo lăn lộn chốn Nam Kỳ đến nhà cách mạng kiên trung trong ngục tối Côn Đảo, rồi đến người trực tiếp cầm bút viết nên những văn kiện thay đổi vận mệnh non sông. Cuộc đời ông là một bản hùng ca gắn liền với vận mệnh đất nước thế kỷ XX.
2. Thân thế và bước chuyển từ sĩ phu yêu nước sang chiến sĩ cộng sản
Hình ảnh: Làng quê Vụ Bản, Nam Định; hình ảnh các tờ báo cũ như Đông Pháp thời báo, Nông cổ mín đàm.
Lời bình: Sinh ra tại vùng đất hiếu học Nam Định trong một gia đình Nho học, tuổi trẻ của Trần Huy Liệu sớm sục sôi tinh thần yêu nước. Sớm bộc lộ tài năng văn chương, ông chọn ngòi bút làm vũ khí đấu tranh, làm chủ bút nhiều tờ báo lớn tại Sài Gòn. Bị thực dân Pháp bắt giam và đày đi Côn Đảo vì hoạt động trong phong trào yêu nước, trong ngục tù đế quốc, ông đã tiếp thu Chủ nghĩa Mác - Lênin, chuyển hóa thành một chiến sĩ cộng sản kiên cường, biến thử thách nghiệt ngã thành trường học lớn của đời mình.
3. Đỉnh cao cách mạng: Tháng Tám năm 1945 lịch sử
Hình ảnh: Tân Trào, hình ảnh tài liệu "Quân lệnh số 1", sự kiện vua Bảo Đại trao ấn kiếm tại Ngọ Môn.
Lời bình: Tháng 8 năm 1945, tên tuổi Trần Huy Liệu gắn liền với hai sự kiện trọng đại của quốc gia:
Thứ nhất, ông là người trực tiếp soạn thảo Quân lệnh số 1 – tiếng kèn hiệu triệu toàn dân đứng lên Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên cả nước.
Thứ hai, với tư cách là Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền, ông làm Trưởng đoàn đại biểu Chính phủ lâm thời vào Huế để chấp nhận sự thoái vị của vua Bảo Đại, nhận lại chiếc ấn vàng và thanh bảo kiếm – khoảnh khắc đặt dấu chấm hết cho hơn 1.000 năm chế độ phong kiến, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
4. Người đặt nền móng cho nền sử học cách mạng Việt Nam
Hình ảnh: Viện Sử học, hình ảnh các công trình nghiên cứu lịch sử, hình ảnh chân dung ông thời kỳ làm Viện trưởng.
Lời bình: Không chỉ là nhà hoạt động chính trị xuất sắc, khi hòa bình lập lại, cụ Trần Huy Liệu lại chuyển sang một mặt trận hoàn toàn mới: Mặt trận khoa học lịch sử. Với tư cách là Viện trưởng đầu tiên của Viện Sử học, Chủ tịch đầu tiên của Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, ông đã đặt những viên gạch hồng đầu tiên xây dựng nền sử học mác-xít nước nhà, để lại một di sản đồ sộ gồm hàng chục công trình nghiên cứu giá trị cho thế hệ mai sau.
5. Phần Kết: Di sản và sự tôn vinh
Hình ảnh: Tượng đài, đường phố mang tên Trần Huy Liệu, những thước phim tư liệu khép lại.
Lời bình: Cả cuộc đời 68 năm phấn đấu không mệt mỏi, từ một nhà nho thức thời đến một Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Đông Đức, Giáo sư Trần Huy Liệu mãi là biểu tượng đẹp đẽ của trí thức cách mạng Việt Nam – người con ưu tú đã hiến dâng trọn vẹn vinh quang và trí tuệ cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
