Trần Huy Liệu - Nhà sử học cách mạng và phút giây vinh quang nhận ấn kiếm bảo hoàng
Nhà chí sĩ, sử gia uyên bác, người trực tiếp thay mặt Chính phủ lâm thời vào Huế nhận ấn kiếm thoái vị của vua Bảo Đại, khép lại hoàn toàn chế độ phong kiến ngàn năm trong Cách mạng tháng Tám.
Trần Huy Liệu sinh ra tại tỉnh Nam Định. Vốn là một trí thức yêu nước sớm dấn thân vào phong trào cách mạng, ông từng bị thực dân Pháp bắt giam và đày đi Côn Đảo. Với ngòi bút sắc bén cùng tư duy nghiên cứu uyên bác, ông không chỉ là một nhà hoạt động chính trị xuất sắc mà còn là một trong những người đặt nền móng vững chắc cho nền sử học cách mạng Việt Nam.
Tháng 8 năm 1945, khi Tổng khởi nghĩa nổ ra thành công, với tư cách là Trưởng đoàn đại biểu Chính phủ lâm thời, Trần Huy Liệu đã được cử vào Huế để nhận lễ thoái vị của vua Bảo Đại - vị hoàng đế cuối cùng của triều đình phong kiến nhà Nguyễn. Ngày 30 tháng 8 năm 1945, trước Ngọ Môn Huế, giữa biển người cờ hoa tung bay, cựu hoàng Bảo Đại đã trao lại thanh bảo kiếm và ấn vàng cho phái đoàn.
Nhận chiếc ấn nặng trĩu vàng ngọc và thanh kiếm tượng trưng cho quyền lực phong kiến ngàn năm, Trần Huy Liệu dõng dạc tuyên bố tuyên ngôn tiếp thu chính quyền, chính thức chấm dứt chế độ quân chủ tồn tại bao đời nay, mở ra kỷ nguyên độc lập tự do cho nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau sự kiện lịch sử trọng đại ấy, ông tiếp tục cống hiến trọn đời cho công tác nghiên cứu lịch sử, để lại nhiều bộ sách giáo khoa, công trình nghiên cứu giá trị cho các thế hệ mai sau.
