Trần Huyền – mệnh lệnh cuối cùng bên suối cạn Tân Lịch

Trong lịch sử chiến tranh, có những người lính được nhắc đến qua những trận đánh lớn. Nhưng cũng có những người chiến đấu trên một mặt trận âm thầm hơn: bí mật luồn sâu, quan sát từng cứ điểm, ghi lại từng trận địa và mang về những tin tức có thể quyết định thành bại của cả một chiến dịch.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Huyền là một người lính như thế.

Anh sinh năm 1940 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Nam Thanh, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Cha mất sớm, mẹ anh sau đó cũng thiệt mạng vì bom Mỹ. Những mất mát của gia đình không làm Trần Huyền chùn bước mà càng hun đúc ý chí bảo vệ quê hương.

Tháng 2-1960, khi vừa tròn hai mươi tuổi, anh tình nguyện nhập ngũ và được điều về Tiểu đoàn 74 thuộc Cục Tình báo, Bộ Tổng Tham mưu. Công việc của một chiến sĩ tình báo quân đội đòi hỏi nhiều phẩm chất đặc biệt: lòng dũng cảm, khả năng quan sát, trí nhớ tốt và sự bình tĩnh trong những hoàn cảnh nguy hiểm nhất.

Tháng 10-1963, Trần Huyền được lựa chọn theo học tại Trường Sĩ quan Lục quân 1. Sau khi tốt nghiệp, anh trở lại Tiểu đoàn 74, lần lượt đảm nhiệm chức vụ Trung đội trưởng rồi Đại đội phó Đại đội 2. Đồng đội nhớ về anh là một cán bộ cao gầy, giỏi võ thuật, chịu khó rèn luyện và luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó.

Đầu năm 1967, Trần Huyền kết hôn với chị Vương Thị Tiến, một công nhân của Nhà máy Hóa chất Đức Giang. Đám cưới được tổ chức giản dị bởi chiến tranh đang ngày càng ác liệt. Hạnh phúc của đôi vợ chồng trẻ cũng vô cùng ngắn ngủi. Sau một đợt huấn luyện dài ngày, anh trở về bên vợ được đúng một đêm rồi lại nhận lệnh lên đường vào chiến trường.

Tháng 5-1967, Trần Huyền cùng Đại đội 2 hành quân vào tăng cường cho Mặt trận B5 tại Quảng Trị. Đơn vị được giao nhiệm vụ điều tra hệ thống phòng thủ của đối phương tại Cồn Tiên – Dốc Miếu; nắm quy luật hoạt động, bố trí lực lượng và hỏa lực; đồng thời tổ chức bắt tù binh để khai thác thông tin.

Đây là địa bàn đặc biệt nguy hiểm. Cồn Tiên và Dốc Miếu là những cứ điểm quan trọng nằm gần khu phi quân sự. Quân Mỹ bố trí tại đây lực lượng đông, có xe bọc thép, pháo binh và máy bay yểm trợ. Mỗi lần trinh sát tiến vào khu vực này đều có thể trở thành một chuyến đi không trở lại.

Trên cương vị Đại đội phó, Trần Huyền phụ trách mũi trinh sát ở phía nam Dốc Miếu, từ Cửa Tùng đến Cửa Việt. Anh không chỉ tổ chức và chỉ huy từ phía sau mà nhiều lần trực tiếp cùng chiến sĩ luồn sâu vào khu vực đối phương kiểm soát.

Ngày 17-8-1967, Trần Huyền dẫn một tổ trinh sát vào khu vực đồi Tân Lịch, phía tây nam cứ điểm Dốc Miếu. Nhiệm vụ của họ là quan sát, vẽ sơ đồ bố phòng, thu thập tài liệu và tìm cơ hội bắt một lính Mỹ để khai thác tin tức.

Giữa những đồi sim và cây bụi thấp, các chiến sĩ bí mật tiếp cận mục tiêu. Đến khoảng 15 giờ, lực lượng Mỹ cùng xe bọc thép M113 bất ngờ xuất hiện và siết vòng vây quanh vị trí của tổ trinh sát.

Địa hình trống trải khiến việc rút lui vô cùng khó khăn. Nếu tổ trinh sát bị tiêu diệt hoặc bắt sống, những bản đồ và tài liệu vừa thu thập có thể rơi vào tay đối phương. Nhận thấy tình thế bất lợi, Trần Huyền nhanh chóng ra lệnh cho đồng đội rút xuống lòng suối cạn Tân Lịch rồi tìm đường trở về căn cứ.

Không ai muốn bỏ lại người chỉ huy. Các chiến sĩ đều xin ở lại cùng anh chiến đấu. Nhưng Trần Huyền hiểu rằng điều quan trọng nhất lúc ấy là bảo toàn lực lượng và đưa được tài liệu tình báo về đơn vị. Anh dùng quyền của người chỉ huy, yêu cầu đồng đội lập tức chấp hành mệnh lệnh.

Khi đồng đội bắt đầu rút, Trần Huyền một mình ở lại thu hút hỏa lực. Anh di chuyển giữa những tảng đá trong lòng suối cạn, lúc ẩn, lúc hiện, liên tục nổ súng khiến đối phương tưởng rằng vẫn còn một lực lượng lớn đang chống trả.

Những loạt đạn của anh đã kìm chân quân Mỹ, tạo ra khoảng thời gian quý giá để đồng đội mang bản đồ cùng tài liệu thoát khỏi vòng vây. Khi súng hết đạn, Trần Huyền chuyển sang sử dụng lựu đạn.

Đến lúc những quả lựu đạn cuối cùng đã được ném đi, lực lượng đối phương nhận ra trước mặt họ chỉ còn một người. Họ siết chặt vòng vây, định bắt sống anh.

Trần Huyền không đầu hàng.

Người sĩ quan tình báo rút lưỡi lê, dao găm và dùng võ thuật tiếp tục chiến đấu. Theo tài liệu được Báo Quân đội nhân dân công bố, trong trận đánh không cân sức ấy, anh đã tiêu diệt 26 lính Mỹ. Cuối cùng, đối phương từ bỏ ý định bắt sống và dùng súng bắn về phía anh.

Trần Huyền ngã xuống khi mới 27 tuổi.

Trong đêm, đồng đội bí mật trở lại khu vực suối cạn, đưa thi hài anh về căn cứ và tổ chức mai táng. Những bản đồ cùng tài liệu mà anh quyết bảo vệ đã được chuyển về đơn vị an toàn, phục vụ công tác nghiên cứu hệ thống phòng thủ Cồn Tiên – Dốc Miếu.

Sau khi anh hy sinh, Bộ tư lệnh Mặt trận B5 truy tặng Trần Huyền Huân chương Chiến công hạng nhất và danh hiệu “Dũng sĩ đâm lê diệt Mỹ cấp ưu tú”. Toàn mặt trận phát động phong trào học tập tinh thần chiến đấu của người sĩ quan tình báo trẻ tuổi.

Ngày 28-4-2000, liệt sĩ Trần Huyền được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Anh hiện yên nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị.

Phía sau chiến công ấy còn có một lời chia tay không trọn vẹn. Trước ngày lên đường, anh chỉ để lại cho người vợ mới cưới một lá thư trên chiếc gối cưới. Chị Vương Thị Tiến không biết đó là lần cuối cùng mình nhận được lời nhắn của chồng.

Trần Huyền đã lựa chọn ở lại không phải vì anh không quý trọng sự sống. Anh ở lại bởi sau lưng mình là đồng đội, là những tài liệu phải được bảo vệ và là nhiệm vụ của một người chỉ huy. Mệnh lệnh cuối cùng bên suối cạn Tân Lịch vì thế không chỉ cứu những người đồng đội mà còn làm sáng lên phẩm chất thầm lặng của người chiến sĩ tình báo Việt Nam: trung thành, mưu trí, dũng cảm và sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.