Trần Khánh Dư và tài thao lược xuất chúng nhà Trần

Trần Khánh Dư (tên húy là Trần Hám, thường được gọi là Chiêu Văn vương Trần Khánh Dư) là một danh tướng kiệt xuất, nhà chính trị và quân sự tài ba bậc nhất dưới triều đại nhà Trần trong thế kỷ XIII. Không chỉ nổi tiếng với tài năng thiên bẩm và chiến công hiển hách, ông còn là một nhân vật có cá tính vô cùng phóng khoáng, ngang tàng và đầy màu sắc trong lịch sử phong kiến Việt Nam.

Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ ba (1288), Trần Khánh Dư được vua Trần Nhân Tông giao trọng trách tối quan trọng: chỉ huy đạo quân mai phục chặn đánh đoàn thuyền lương khổng lồ của tướng giặc Trương Văn Hổ tại vùng biển Vân Đồn (Quảng Ninh). Nhận định rõ tầm quan trọng sống còn của đoàn thuyền lương này đối với toàn bộ chiến dịch của địch, ông đã bố trí trận địa vô cùng hiểm hóc. Khi đoàn thuyền giặc tiến vào vùng biển Vân Đồn, quân ta bất ngờ ào ạt tấn công như vũ bão, đánh chìm và thu giữ toàn bộ lương thảo của địch.

Chiến thắng Vân Đồn vang dội của Trần Khánh Dư đã bóp nghẹt dạ dày của quân Nguyên, khiến đại quân của Thoát Hoản ở Thăng Long rơi vào tình trạng đói khát cùng cực, mất hoàn toàn sức chiến đấu và buộc phải tháo chạy bán sống bán chết, tạo tiền đề quyết định cho chiến thắng Bạch Đằng lừng lẫy sau đó. Dù có lúc vì lỗi lầm cá nhân mà bị tước quyền, nhưng khi quốc gia lâm nguy, ông luôn sẵn sàng bỏ qua hiềm khích tư gia để xả thân vì nước.

Cuộc đời và sự nghiệp của Trần Khánh Dư là minh chứng sống động cho tài năng quân sự kiệt xuất, tầm nhìn chiến lược sắc bén và khí phách hiên ngang của một danh tướng nhà Trần.