Trần Khánh Dư và trận Vân Đồn đập tan đoàn thuyền lương
Năm 1287, đế quốc Nguyên Mông cất quân xâm lược Đại Việt lần thứ ba. Quân địch chia làm hai cánh thủy - bộ tiến vào nước ta, trong đó đoàn thuyền lương khổng lồ chở hàng vạn hộc lương thực do tướng Trương Văn Hổ chỉ huy đi sau hộ tiễn cho lực lượng chính. Vua Trần giao cho Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư trấn giữ vùng biển Vân Đồn để chặn đánh đoàn thuyền lương này.
Trong cuộc chạm trán đầu tiên, do lực lượng địch đông đảo lại phòng thủ cẩn mật, Trần Khánh Dư bị thất lợi. Trước nguy cơ bị triều đình hạch tội, ông không hề nao núng mà phân tích rõ tình hình: quân Nguyên tiến nhanh vì ỷ có thuyền lương phía sau, nếu đánh tan đoàn thuyền lương thì quân địch tự khắc tan rã. Ông đoán trước đường rút của Trương Văn Hổ và âm thầm bố trí lực lượng mai phục tại vùng biển hiểm yếu Vân Đồn. Đúng như dự đoán, tưởng quân ta đã thua chạy, Trương Văn Hổ lơ là cho thuyền lương đi qua. Trần Khánh Dư lập tức phát lệnh cho các chiến thuyền nhỏ tràn ra đánh bất ngờ. Quân ta dũng cảm xông lên, đâm thủng và phóng hỏa đốt cháy hàng loạt thuyền lương. Toàn bộ lương thực của địch bị đánh đắm hoặc thu giữ, Trương Văn Hổ phải trốn chạy về nước. Mất đi nguồn lương thảo sống còn, hàng vạn quân Nguyên lâm vào cảnh đói khát, hoang mang, tạo tiền đề quyết định cho chiến thắng Bạch Đằng năm 1288.
