Trận Khe Sanh và những năm tháng ở rừng Trường Sơn
Sau 6 tháng hành quân, trung tuần tháng 3/1968, đơn vị TNXP 367 Trường Sơn đã đến điểm tập kết tại Khe Sanh - Quảng Trị, đúng vào thời điểm cuối, giai đoạn I của chiến dịch Khe Sanh. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968, trận đánh Khe Sanh – Đường 9 ở mặt trận Quảng Trị được coi là đỉnh cao của chiến thuật nghi binh của quân đội ta, từ đó, đã mở đường cho bộ đội và du kích của ta ở các địa phương tấn công vào các thành phố lớn và căn cứ quân sự của địch ở miền Nam được đẩy nhanh tiến độ. Trong trận đánh này, rất đông lực lượng quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa tập kết ở đây. Mỹ đã đưa rất nhiều vũ khí, công nghệ và phương tiện chiến tranh hiện đại nhất thời bấy giờ vào cuộc chiến, đặc biệt là hàng rào điện tử Mcnamara, cùng bom từ trường hòng cắt đắt đường Trường Sơn. Thời gian này, lực lượng TNXP nói chung và các “Cô gái mở đường” nói riêng đã quên mình để thông xe trên tuyến đường mòn Hồ Chí Minh và đã có biết bao tấm gương anh dũng hy sinh để thông xe, thông tuyến.
Cựu TNXP Nguyễn Thị Hòa bồi hồi nhớ lại: Tại Khe Sanh, có một sự kiện trọng đại đối với tôi, đó là ngày 4/6/1968, tôi được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Và một kỷ niệm tôi cũng không thể quên. Đó là một lần, sau khi máy bay Mỹ oanh tạc, đội chúng tôi 13 người ra sửa đường, rà phá bom nổ chậm, bom từ trường và lấp những hố bom để xe ta đi qua. Thật không may, quả bom từ trường phát nổ, tôi bị đất đá vùi lấp, ngất đi và sau đó được các đồng đội cứu về binh trạm. Lau giọt nước mắt tràn trên khóe mắt, bà Hòa nghẹn ngào: Khi tỉnh lại, tôi mới biết, cả 12 đồng đội của tôi đã hy sinh, chỉ duy nhất mình tôi còn sống. Tôi nghĩ mình may mắn hơn các chị, nên cố gắng nhiều hơn để làm thay phần việc của các chị đã hy sinh.
Bà Nguyễn Thị Hòa chia sẻ những câu chuyện ở chiến trường cùng đồng đội.
Ngoài lần bị thương đó, bà Hòa còn bị thương thêm 3 lần khác khi sửa đường, rà phá bom nổ chậm. Song bà và các đồng đội luôn dũng cảm với tinh thần: Sống bám cầu, bám đường, chết kiên cường, dũng cảm, máu có đổ nhưng đường không bao giờ tắc. Những công việc thường là của nam giới chở đá, cuốc đất, lấp hố bom đều được các nữ TNXP hoàn thành xuất sắc, đảm bảo các đoàn xe vận tải đi qua an toàn. Mặc dù hiểm nguy, nhưng họ luôn lạc quan, yêu đời và coi sự hy sinh “nhẹ tựa lông hồng”, còn sống là còn chiến đấu, phải luôn bảo đảm cho đường thông suốt cho bộ đội hành quân và vận chuyển hàng hóa ra chiến trường. Câu chuyện của bà Hòa làm chúng tôi nhớ đến những câu trong bài hát “Cô gái mở đường” của nhạc sỹ Xuân Giao: “...Ơi những cô con gái đang ngày đêm mở đường. Hỏi em bao nhiêu tuổi mà sức em phi thường. Em đi lên rừng cây xanh mở lối, em đi lên núi núi ngả cúi đầu. Em đi bắc những nhịp cầu nối những con đường Tổ quốc yêu thương, cho xe thẳng tới chiến trường...”.
Sau những lúc ra sửa đường, bộ đội và TNXP trở về sinh hoạt tại các binh trạm trên dãy Trường Sơn. Cuộc sống thiếu thốn trăm bề, mỗi binh trạm cách nhau khoảng 40 km để tiện cho việc tiếp ứng và bảo đảm nguyên tắc an toàn tuyệt đối. 4 năm ở rừng Trường Sơn (từ 1968-1971), bữa ăn hàng ngày chỉ có rau rừng, măng rừng, gạo trắng; thỉnh thoảng, các chị tự cải thiện bằng cách mò cua, bắt cá ở suối. Thiếu thốn, khó khăn là thế, nhưng binh trạm luôn tràn ngập tiếng cười, mỗi người một miền quê, nhưng yêu thương nhau như chị em cùng một nhà.
Sau 4 năm ở chiến trường, tháng 1/1971, đơn vị TNXP của bà Hòa được lệnh rút ra, nguyên nhân chính là do dịch sốt rét bùng phát ở các binh trạm, các chiến sỹ mắc bệnh sốt rét khá nhiều. Cùng năm đó, bà Hòa được xuất ngũ trở về quê hương Vĩnh Phúc và công tác ở ngành lương thực, đến năm 1978, gia đình bà chuyển về sinh sống và làm việc tại thị xã Sơn La. Trở về cuộc sống thường ngày, cô gái TNXP năm xưa lại chung tay cùng bà con tổ dân phố xây dựng cuộc sống. Trong thời gian bà Hòa ở chiến trường, bà và nhiều đồng đội khác bị nhiễm chất độc da cam, di chứng của chất độc đã khiến bà mắc bệnh ung thư, hiện đã chuyển sang giai đoạn di căn, nhưng “cô gái mở đường” năm xưa vẫn luôn lạc quan, yêu đời.
Kể về bệnh tình của mình, bà Hòa trải lòng: Ở chiến trường đối mặt với mưa bom, bão đạn của kẻ thù, 3 lần bị thương nặng và 1 lần bị bom đạn vùi lấp, chưa khi nào tôi cảm thấy sợ. Tôi may mắn hơn các đồng đội là được trở về, được chứng kiến sự đổi thay của quê hương, đất nước, điều đó đã tiếp cho tôi sức mạnh để kiên cường chiến đấu với bệnh tật và sống có ích hơn. Rồi bà Hòa vui vẻ cất tiếng hát: “...Cô gái miền quê ra đi cứu nước, mái tóc xanh xanh tuổi trăng tròn. Bàn tay em phá đá mở đường, gian khó phải lùi, nhường em tiến bước. Em có nghe tiếng súng nơi tiền phương giục lòng. Miền Nam tha thiết gọi cả nước ta lên đường...”. Thật cảm phục tinh thần lạc quan của bà!
