TRẬN KHÔNG CHIẾN 23-8-1967

Ở tuổi xưa nay hiếm lại trải qua 2 cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp, chống Mỹ, đã trực tiếp cầm súng cùng đoàn quân về giải phóng Thủ đô và Hải Dương quê hương...

Chưa kịp về phép để lợp cho mẹ mái nhà, thăm lại và dặn dò cô hàng xóm "em hãy đợi anh về”, lại cùng hàng vạn thanh niên Hải Dương sánh vai với thanh niên cả nước bước vào cuộc trường chinh chống kẻ thù xâm lược mạnh nhất của thế kỷ thứ 20. Trách nhiệm của người trai góp phần nhỏ bé vào thắng lợi của toàn dân thống nhất đất nước.

Cả mấy chục năm xa nhà tới nay về nghỉ tại quê hương mang tên người anh hùng dân tộc văn võ toàn tài đã lãnh đạo quân dân Triều Trần đánh bại kẻ thù hung hãn nhất hành tinh ở thế kỷ thứ 13.

Ông là một trong những vị tướng tài giỏi nhất từ cổ đại đến hiện đại. Quê tôi xã Quốc Tuấn, huyện Nam Sách, Hải Dương. Đang từng bước xóa đói, giảm nghèo tiếng máy cày, máy gặt cũng không át tiếng động cơ máy bay chiến đấu trên khoảng trời tôi yêu.

Cuộc kháng chiến chống Mỹ của dân tộc ta đã bước sang giai đoạn quyết liệt, chiến thắng ở cả 2 miền ngày càng lớn. Vì vậy kẻ thù càng hung hãn xảo quyệt hơn. Những phi vụ trực ban trên không, tuần tiễu, xuất kích cũng tăng dần.

Trận không chiến ngày 23-8-1967 trên sân bay Nội Bài hôm nay phi đội 1 (một) MIG-21 F94 do tôi là phi đội trưởng và số 2 là Nguyễn Văn Cốc.

Lúc này vào khoảng 14 giờ 25' cả phi đội và nhân viên kỹ thuật, tham mưu, hậu cần, chính trị đang ngồi xung quanh chiếc đài bán dẫn nghe bài hát xa khơi do nghệ sĩ Tân Nhân hát sao mà ngọt ngào mượt mà đến thế.

Hồi chuông điện thoại reo lên như có thói quen mọi người bật dậy. Sĩ quan tham mưu nói đủ nghe: Mời đồng chí Chiêu gặp trung đoàn trưởng Trần Mạnh. Với giọng nói ấm áp của người chỉ huy chúng tôi kính trọng. Anh nói ngay: Chiêu ơi hôm nay trời đẹp có lợi cho không quân 2 phía, phán đoán địch sẽ đánh vào ga Đông Anh, kho xăng Đức Giang, cầu Trung Giã. Cậu chuẩn bị và kiểm tra anh em nhé.

- Thưa đồng chí trung đoàn trưởng tôi nghe rõ, tôi rời máy điện thoại ra ngắm trời quan sát thời tiết tuyệt đẹp chỉ có mấy đụn mây bồng bềnh còn toàn trời là màuxanh nước biển.

Tôi sực nghĩ đến bài thơ trong báo tường của phi đội. Tôi khẽ đọc:

Trời cao lồng lộng mây lưa thưa.
Từng đoàn chim sắt bay trong nắng.
Để giữ trời xanh mãi 4 mùa.

Những phát tín hiệu vụt lên từ đài chỉ huy, chúngtôi lên máy bay mở máy khẩn cấp phút chốc phi đội MIG-21 của chúng tôi cất cánh.

Vừa lên đến độ cao 100m đã nghe rõ tiếng nói quen thuộc của sĩ quan dẫn đường Nguyễn Văn Tụ, Tạ Quốc Hưng, Bùi Quý Lưu, Phạm Văn Cậy.

- 36 vòng phải = 240; H = 6000m; V = 900km/giờ.

Phi đội tôi bay qua cầu phao sang sông Hồng... ..Nhìn Hà Nội thân yêu và vững vàng. Tôi thầm nghĩ Bác Hồ, nhân dân Hà Nội ra lệnh cho phi đội tôi bay nhanh hơn, cao hơn, xa hơn. Tôi quan sát khoảng không, quan sát số 2 Nguyễn Văn Cốc ở vị trí đội hình quy định.

Tôi yên tâm và tự hào vững tin chiến thắng. Vì phi đội tôi được sự chỉ huy của trung đoàn trưởng Trần Mạnh linh hoạt sáng tạo kiên quyết, lại có đội ngũ sĩ quan tham mưu dày dạn kinh nghiệm.

Đặc biệt là có Nguyễn Văn Cốc người chiến sĩ mới 24 tuổi hăng bay say đánh.

Vừa có trong tay MIG-21, vừa đẹp người lại khỏe mạnh.

Trên đường bay ra trận tôi nghe rõ lệnh từ sở chỉ huy, đồng chí Tụ thông báo:

- 36, 34 (là số hiệu của tôi và số 2 Nguyễn Văn Cốc) bên trái 300; H = 5000m có mục tiêu xuất hiện (có máy bay địch vào) .

- 36 nghe rõ, số 2 chú ý quan sát, SCH ra lệnh:

- 36 tốc độ 1000km/gíờ.

- 36 độ cao 6000m.

Thực tế lúc đó tôi đã có tốc độ 1100km/giờ, tôi báo cáo:

- 36 phát hiện mục tiêu. Tôi hỏi số 2:

- 34 thấy mục tiêu chưa? bên trái 300 phía dưới, Nguyễn Văn Cốc trả lời:

- 34 thấy mục tiêu tốt, a nhiều lắm. Số 2 hỏi:

- 36, anh công kích.

Vẫn giọng nói ấm áp nhưng kiên quyết của trung đoàn trưởng Trần Mạnh:

- Vào công kích.

Tôi nghiêng cánh và tăng tốc độ để vào chiếm vị trí có lợi lại nghe tiếng nói rất gấp của Nguyễn Văn Cốc!

- 36 chú ý phía sau còn nhiều lắm.

Tôi lập tức cải bằng quan sát thấy nhiều tốp địch ở phía sau, tôi lựa thời cơ lao xuống chiếm vị trí có lợi hướng mặt trời lại có ưu thế về độ cao và tốc độ.

Trong giây lát biên đội chúng tôi đã chiếm gọn vị trí công kích từ phía sau địch. Chúng không hề biết có MIG-21 sẽ tiến công chúng. Thực vậy mục tiêu dày đặc muốn bắn cái nào thì bắn. Trong tiềm thức nghĩ ngay đến lời dạy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp:

- Chủ động tiến công.

- Bí mật bất ngờ.

- Đánh chắc thắng.

Tôi nhìn sang phải thấy số 2 bám sát biên đội, đang bám địch trong thế công kích. Tôi lệnh số 2: - 34, đội hình biên đội tốt, chúng ta đồng thời công kích, theo lệnh tôi, Cốc trả lời: - 34 nghe rõ.

Mục tiêu trong tầm sát thương, tôi ấn nút phóng tên lửa, cánh trái máy bay nâng lên, một vệt lửa dài lao thẳng đến mục tiêu bùng cháy, tích tắc một vệt lửa dài của tên lửa ở bên phải tôi lao vào trúng mục tiêu bốc cháy do số 2 Nguyễn Văn Cốc phóng tên lửa rất kịp thời, nhưng cự ly xạ kích của số 2 quá gần nguy hiểm! Số 2 phấn khởi không kịp báo cáo, mà giọng hồi hộp hoan hô 2 chiếc F4 cháy rồi.

Trong giọng nói xúc động và kiên quyết của trung đoàn trưởng Trần Mạnh lệnh thoát ly chiến đấu về Kép hạ cánh, vừa lại nghe số 2 báo cáo máy bay bị thương không lấy được tốc độ nữa.

(Khi về hạ cánh nhân viên kỹ thuật kiểm tra máybay bị thương 51 mảnh ở phần chóp nón).

Tôi định quay lại yểm trợ cho số 2 nhưng thấy đội hình địch vẫn ở phía có lợi cho tôi công kích. Tôi phóng quả tên lửa thứ 2 một chiếc nữa bốc cháy trước con đại bàng thân yêu của tôi.

Trận không chiến trên vùng trời Tây Bắc kết thúc. Biên đội MIG-21 của chúng tôi đã bắn hạ 3 chiếc. Chỉ ngày hôm ấy máy bay MIG-21 và MIG-17 từ 3 sân bay Nội Bài, Kép, Gia Lâm đã bắn rơi 6 máy bay Mỹ, quân dân địa phương bắt sống 5 giặc lái Mỹ và nhiều hiện vật đưa về trung đoàn 921.

Sau khi đã tiêu diệt được 3 máy bay địch. Tôi hỏi số 2: 34 đang ở đâu? 34 trả lời: Hiện ở Vĩnh Yên.

Phi đội về tới sân bay Nội Bài, tình huống vô cùng phức tạp, ngay trên đỉnh sân bay cả 2 phía máy bay Việt Nam và máy bay Mỹ dầy đặc trên sân bay. Trên cao thì hỏa lực phòng không bắn đỏ trời, MIG-21 sau trận dầu cạn, đạn hết.

Máy bay địch F4, F105 và MIG-21 bay trong đội hình ở vòng 3 trên Tam Đảo, bay gần nhau nhìn rõ số hiệu trên thân máy bay địch.

Thế mà không bên nào tiến công bên nào được nữa. Một trong những chuyện lạ mà có thật trong không chiến 23-8-1967.

Phức tạp và lạ lùng thế mà phi đội MIG-21 của chúng tôi vẫn hạ cánh an toàn về mặt đất thân yêu với bao đồng đội, với những cánh tay chắc khỏe của kỹ thuật trưởng Mai Bá Quát, tổ trưởng máy bay (Tích),Trịnh Thắng.

Các anh ôm lấy chúng tôi hôn lên đầu lên vai và hôn cả lên bộ áo phi công còn bóng những mồ hôi của cái nắng tháng 8 rám trái hồng này.

Thực ra các anh cùng chúng tôi thì đúng hơn cả phi công và nhân viên kỹ thuật, hậu cần còn sặc mùi dầu mỡ và khói bom.

Chẳng ôm nhau, hôn nhau được lâu phải gián đoạn vì những tiếng nổ của bom, tên lùa địch bắn xuống vào tuyến hạ cánh và đài chỉ huy.

Lúc này khói bom chưa tan đã thấy chiếc xe của trung đoàn trưởng Trần Mạnh lao xuống tuyến đỗ máy bay.

Tôi được ra báo cáo:

- Tôi đại úy Nguyễn Nhật Chiêu phi đội trưởng phi đội 1 cùng trung úy Nguyễn Văn Cốc chiến đấu trở về và toàn thể cán bộ, chiến sĩ, trực ban chiến đấu chờ lệnh đồng chí.

Đồng chí trung đoàn trưởng ôm cả 2 chúng tôi rất chặt như sợ chúng tôi chạy mất, nét mặt rạng rõ, mắt anh ngấn lệ vì quá xúc động, sung sướng.

Các sĩ quan chiến sĩ đứng quanh anh cùng xúc động theo.

Đồng chí nói ngắn gọn: Tôi biểu dương phi đội 1 MIG-21 và toàn thể cán bộ, chiến sĩ trực ban chiến đấu hôm nay đoàn kết hiệp đồng, lập công tập thể.

Thưa các đồng chí thế là phi đội tôi đã thực hiện lời hứa với Bác Hồ trong ngày được gặp Bác:

"Chúng cháu sẽ bắn rơi nhiều máy bay để Bác vui lòng. Kính chúc Bác mạnh khỏe".