Trần Kim Ngân

ÔNG NGUYỄN THẾ BÍN – NGƯỜI ĐÀO HẦM BÍ MẬT DƯỚI CHUỒNG TRÂU Ở HÀ TĨNH (1930–1945)

Tại Đức Thọ, Hà Tĩnh, phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh để lại nhiều dấu ấn mạnh mẽ. Trong những người hy sinh thầm lặng cho phong trào, ông Nguyễn Thế Bín, một nông dân nghèo, có lẽ là người ít được biết đến nhất. Ông có sáng kiến đào hầm bí mật ngay dưới chuồng trâu của gia đình — nơi được xem là vị trí an toàn bậc nhất vì lính Pháp thường né mùi súc vật.

Hầm sâu gần một mét, đủ chỗ cho hai người. Miệng hầm được ngụy trang bằng ván gỗ phủ rơm. Từ 1932 đến 1944, hàng chục cán bộ Việt Minh đã qua lại trú ẩn trong căn hầm này mỗi khi truy quét diễn ra. Mỗi lần có tín hiệu nguy hiểm, ông Bín giả vờ thả trâu vào chuồng để che lấp dấu chân và tiếng động.

Năm 1941, khi một cán bộ Xô Viết chạy qua vùng Đức Thọ và bị truy đuổi, ông Bín đã đưa người này xuống hầm và lùa trâu lên trên để đánh lạc hướng. Lính Pháp đập phá trong nhà nhưng không ngờ ngay dưới chân họ là cán bộ đang ẩn nấp. Người cán bộ ấy sau này trở thành lãnh đạo tỉnh và luôn nhắc đến “anh Bín chuồng trâu” mỗi lần ôn chuyện.

Sau 1945, ông trở lại làm ruộng, giữ im lặng cho đến cuối đời. Ông mất năm 1971 mà không hề hay biết căn hầm nhỏ năm xưa đã cứu sống bao con người và giữ lửa cho phong trào cách mạng Hà Tĩnh.