Trận kỳ tập Lầu Ông Hoàng và cách đánh sáng tạo của người chỉ huy Nguyễn Minh Châu

Thượng tướng Nguyễn Minh Châu. Ảnh tư liệuTrong bối cảnh đó, chiến thắng Lầu Ông Hoàng tại Phan Thiết vang dội, đã khơi thông thế bế tắc về mặt chiến thuật. Trận đánh không chỉ khiến đối phương bàng hoàng, khiếp sợ mà còn tạo ra bước chuyển quan trọng, làm thay đổi cục diện quân sự tại khu vực, đồng thời cổ vũ mạnh mẽ phong trào kháng chiến của quân và dân Bình Thuận nói riêng, vùng Nam Trung Bộ nói chung.Lầu Ông Hoàng là một địa danh đặc biệt gắn liền với lịch sử Phan Thiết và Bình Thuận trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp. Ban đầu, đây là khu nhà nghỉ mát do Bá tước người Pháp De Montpensier xây dựng từ năm 1911 trên đỉnh đồi cao khoảng 105m, cách trung tâm thị xã Phan Thiết khoảng 5km đường chim bay về hướng đông. Với địa hình trống trải, tầm quan sát rộng, từ vị trí này có thể khống chế toàn bộ khu vực ven biển từ Phú Hài đến Rạn, đồng thời án ngữ phía đông bắc ngoại ô Phan Thiết.Sau khi tái chiếm Phan Thiết, tháng 10-1946, thực dân Pháp chiếm giữ Lầu Ông Hoàng, cải tạo thành một cứ điểm quân sự kiên cố nhằm kiểm soát phong trào kháng chiến ở vùng ven biển. Cứ điểm được tổ chức phòng ngự chặt chẽ với mặt bằng dài khoảng 50m, ngang 20m, gồm hai nhà xây kiên cố, giữa là sân gạch khoảng 180m², bên dưới có hầm chứa nước. Phía Bắc, cách chừng 10m là nhà bếp và kho xây âm dưới mặt đất; phía Đông có cổng chính, được bố trí công sự và đặt khẩu đại liên Vickers; phía Tây có cổng phụ thông xuống xóm dân. Ở đây duy trì 1 tiểu đội, ngày đêm tuần tra quanh đồn, chân dốc và cả nhà dân.Bao quanh đồn là hệ thống hàng rào dây thép gai nhiều lớp, treo vỏ đồ hộp, giữa các lớp rào có mìn. Lực lượng địch chốt giữ tại đây là một trung đội khoảng 40 tên, trang bị một đại liên Vickers, 5 tiểu liên, khoảng 30 súng trường, nhiều thùng đạn và lựu đạn. Phần lớn binh lính là người Việt và một số người Chăm, do sĩ quan Pháp, sau đó là sĩ quan người Tunisia chỉ huy. Đồn Lầu Ông Hoàng trực thuộc đồn Kim Ngọc, cách khoảng 4km về phía bắc, giữ vai trò then chốt trong việc kiểm soát khu vực ngoại vi Phan Thiết.