TRẬN LA NGÀ — TIẾNG SẤM MIỀN ĐÔNG

Đầu năm 1948, thực dân Pháp tăng cường càn quét hòng bình định Nam Bộ, biến tuyến Quốc lộ 20 (đoạn chạy qua Định Quán, Đồng Nai) thành mạch máu huyết mạch để vận chuyển lương thực, vũ khí và đưa các sĩ quan cao cấp lên nghỉ mát, hội họp tại Đà Lạt. Địch canh gác tuyến đường này vô cùng cẩn mật, các đoàn xe quân sự luôn có xe bọc thép đi đầu và lính lê dương tinh nhuệ hộ tống bảo vệ.

Trước tình hình đó, Chi đội trưởng Huỳnh Văn Nghệ nhận định: "Muốn đánh sập ý chí của địch, phải đánh ngay vào nơi chúng tự tin nhất". Ông quyết định chọn đoạn quốc lộ chạy dọc theo sông La Ngà — nơi có địa hình một bên là vách núi đá dựng đứng, một bên là dòng sông sâu dốc rậm rạp — làm trận địa phục kích. Đây là quyết định vô cùng táo bạo, bởi nếu không giải quyết trận đánh nhanh, viện binh địch từ Xuân Lộc và Biên Hòa lên ứng cứu sẽ bao vây cô lập quân ta.

Để chuẩn bị cho trận đánh, suốt nhiều tuần lễ, các chiến sĩ Chi đội 10 cùng du kích địa phương Nhơn Trạch, Long Khánh đã bí mật trườn qua các bụi gai, rải quân dọc chiều dài hơn 2 cây số bên đường. Họ dùng cỏ cây ngụy trang kín đáo, chịu đựng cái nắng như thiêu như đốt của miền Đông và muỗi rừng đốt nát da thịt nhưng quyết giữ bí mật tuyệt đối.

Sáng ngày 1 tháng 3 năm 1948, đoàn xe quân sự gồm 59 chiếc của Pháp sầm sập tiến vào trận địa. Khi chiếc xe bọc thép đi đầu vừa lọt vào tầm ngắm, Huỳnh Văn Nghệ phát lệnh nổ súng. Tiếng mìn hướng định vang lên xé toạc màn sương, hất văng chiếc xe chỉ huy xuống vực. Ngay lập tức, từ các bụi rậm và vách đá, các chiến sĩ Chi đội 10 đồng loạt xung phong, nổ súng áp đảo.

Bị tấn công bất ngờ ở địa hình hiểm trở, đội hình quân Pháp hoàn toàn rối loạn. Những chiếc xe vận tải đâm vào nhau bốc cháy ngùn ngụt. Các chiến sĩ Chi đội 10 với tinh thần "Hào khí Đồng Nai" dũng mãnh, vừa bắn găm vừa dùng lưỡi lê giáp lá cà bẻ gãy từng ổ đề kháng của địch. Trận chiến diễn ra nghẹt thở và kết thúc chóng vánh trong vòng chưa đầy một tiếng đồng hồ.

Kết quả, Chi đội 10 đã phá hủy hoàn toàn 59 xe quân sự, tiêu diệt và bắt sống hơn 150 tên địch, trong đó có hai sĩ quan cấp Đại tá của Pháp. Đây là một đòn giáng chí mạng vào hệ thống giao thông hậu cần của quân viễn chinh Pháp, làm rung chuyển cả dinh Tổng trú sứ Pháp tại Sài Gòn lúc bấy giờ.

Ngay tối hôm đó, giữa đại ngàn Chiến khu Đ rợp bóng, bên ánh lửa mừng chiến thắng, người chỉ huy Huỳnh Văn Nghệ lại trầm ngâm bên cuốn sổ tay, phác thảo những nét bút đầy hào sảng về một thời hoa lửa. Trận La Ngà không chỉ đi vào lịch sử như một chiến công chói lọi của Chi đội 10, mà còn là lời khẳng định đanh thép: Dưới sự che chở của lòng dân và sự lãnh đạo mưu trí, quân và dân Đồng Nai có thể đánh bại bất kỳ kẻ thù bạo tàn nào.