Trần Liễu – Bi kịch của một bậc vương

Trần Liễu (1211–1251) là anh ruột vua Trần Thái Tông. Ông sinh ra giữa lúc gia tộc họ Trần vươn lên chi phối triều đình nhà Lý bằng cả quân sự lẫn hôn nhân chính trị. Từ nhỏ, ông được phong Phụng Càn vương và gả Thuận Thiên công chúa, con gái lớn vua Lý Huệ Tông. Đến năm 1225, nhà Trần chính thức thành lập, em trai ông là Trần Cảnh lên ngôi vua, mở ra triều đại mới cho Đại Việt.

Dưới triều Trần Thái Tông, Trần Liễu giữ chức Thái úy, nhận phong hiệu Hiển Hoàng nhưng bị giáng tước vào năm 1236. Bi kịch nổ ra năm 1237 khi Thuận Thiên công chúa, lúc này đang mang thai với ông, bị ép vào cung làm Hoàng hậu cho Thái Tông. Uất ức trước nghịch cảnh phũ phàng, Trần Liễu chiêu mộ quân sĩ trên sông Cái nổi dậy chống lại lệnh triều đình.

Thất thế trước đạo quân tinh nhuệ của Thái sư Trần Thủ Độ, Trần Liễu cải trang làm người đánh cá lẻn lên thuyền rồng xin hàng. Trần Cảnh ôm anh khóc trong cay đắng trước xót xa tình máu mủ. Nhờ vua Thái Tông quyết liệt can thiệp ngăn Trần Thủ Độ tuốt gươm, ông mới giữ được mạng sống. Ông bị giáng làm An Sinh Vương, đày về vùng Yên Phụ thuộc Hải Dương.

Trở về thái ấp, ông dồn toàn bộ trí tuệ và tâm huyết dạy dỗ con trai Trần Quốc Tuấn. Trước khi mất năm 1251 ở tuổi 41, ông để lại lời trăn trối nặng ngàn cân, mong con đoạt lại thiên hạ để rửa thù cho cha. Sau khi qua đời, ông được truy phong Khâm Minh Đại vương và phụng thờ tại đền Cao An Phụ.

Vượt lên trăn trối ấy, Trần Quốc Tuấn chọn gác thù nhà, hết lòng trung nghĩa cùng triều đình ba lần đánh tan giặc Nguyên Mông. Cuộc đời Trần Liễu khép lại trong bi kịch quyền lực, nhưng chính từ uất ức ấy, dân tộc đã sinh ra vị Hưng Đạo Đại vương kiệt xuất, làm rạng danh hào khí Đông A muôn đời.