Trần Minh Khâm
Trong lịch sử kháng chiến của dân tộc, ngành Vận tải Quân sự luôn tự hào có những người lính kiên trung, tận tụy, coi xe như người bạn chiến đấu. Đồng chí Trần Minh Khâm, người chiến sĩ lái xe kiên cường của Đoàn 559, là một tấm gương sáng ngời như thế.
1. Xuất Thân Và Những Năm Tháng Đầu Nhập Ngũ
Đồng chí Trần Minh Khâm, sinh năm 1930, dân tộc Kinh; quê tại thôn Thanh Tây, phường 11, khu Bắc thị xã Hội An, tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng (nay thuộc tỉnh Quảng Nam).
Thời niên thiếu gian khổ: Gia cảnh nghèo khó, bố mẹ mất sớm, đồng chí phải đi ở 5 năm cho địa chủ. Sau đó, ông trở về địa phương làm ăn và tham gia vào đội du kích chống thực dân Pháp để bảo vệ xóm làng.
Gia nhập Quân đội: Tháng 3 năm 1954, đồng chí chính thức nhập ngũ. Đến năm 1957, trước yêu cầu phát triển của quân đội, đồng chí được cử đi học ngành lái xe.
Phục vụ vùng Tây Bắc: Năm 1958, sau một năm nỗ lực học tập và tốt nghiệp loại khá, đồng chí được bổ sung về Đại đội 1, Trung đoàn 245, chuyên phục vụ các công trường quân đội trên vùng Tây Bắc bao la.
2. Tinh Thần Trách Nhiệm Cao: Giữ Xe Tốt, Lái Xe An Toàn
Dù chiếc xe ô tô được giao đã qua 2 lần đại tu, Trần Minh Khâm vẫn nêu cao tinh thần trách nhiệm, bảo quản vũ khí trang bị bằng những hành động vô cùng tỉ mỉ:
Kỷ lục lái xe an toàn: Qua 3 năm chạy trên các tuyến đường Tây Bắc, đồng chí đã lái xe được 70.000 ki-lô-mét an toàn, tuyệt đối không để xảy ra va, quệt, đâm, đổ.
Bảo vệ xe từ những chi tiết nhỏ: Khi chạy trên đường, nếu gặp hòn đá nhọn không tránh được, đồng chí sẽ dừng xe xuống cậy đá vứt đi; khi qua cầu gỗ có đinh trồi lên, đồng chí đều xuống gò cụp đinh rồi mới cho xe qua.
Tiết kiệm cho Nhà nước: Nhờ sự chăm sóc kỹ lưỡng, chiếc xe vốn có quy định chạy 30.000km phải thay lốp nhưng đã chạy được trên 50.000 ki-lô-mét mới thay; bình điện quy định 2 năm thay một lần nhưng suốt 4 năm vẫn hoạt động tốt.
3. Bản Lĩnh Kiên Cường Tại Chiến Trường Trường Sơn (Đoàn 559)
Tháng 6 năm 1961, đồng chí Trần Minh Khâm được điều động về lái xe thuộc Đoàn 559 vĩ đại. Tại đây, ông đã đối mặt với muôn vàn thử thách, hiểm nguy:
Dũng cảm diệt địch cứu xe: Có lần gặp địch phục kích khi đang lái xe trên đường, đồng chí nhanh chóng nhảy ra khỏi cabin, chiếm lĩnh vị trí có lợi, dũng cảm nổ súng tiêu diệt địch và bảo vệ xe an toàn.
Nghị lực vượt qua thương tật: Năm 1962, đồng chí bị đau xương bánh chè chân trái. Sau khi trải qua phẫu thuật mổ cưa xương, cấp trên cho phép nghỉ và chuẩn bị chuyển ngành. Tuy nhiên, bằng ý chí kiên trì tập luyện, chỉ 2 tháng sau ông đã lái lại được xe và tha thiết xin ở lại tiếp tục phục vụ quân đội.
Trở thành người chỉ huy gương mẫu: Từ cuối năm 1961, đồng chí lần lượt được giao phụ trách tiểu đội, trung đội rồi giữ chức Chính trị viên phó đại đội xe. Ông luôn bám sát đội hình, tổ chức kiểm tra, động viên và trực tiếp giúp đỡ những lái xe yếu vượt qua các cung đường hiểm trở. Tuy làm cán bộ quản lý, ông vẫn trực tiếp lái xe chạy 17.000 ki-lô-mét an toàn, đưa đại đội hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
4. Những Chiến Công Quên Mình Giữa Lửa Đạn
Cứu xe bạn bên bờ vực thẳm (03/04/1965): Trên đường vận chuyển, đoàn xe gặp một chiếc ô tô của trung đội bạn bị đổ xuống ria đường dốc cao, nguy cơ lao xuống vực sâu rất lớn nên đơn vị bạn đành để lại. Ý thức được đây là tài sản của nhân dân, của Nhà nước, Trần Minh Khâm không nề hà nguy hiểm, tự mình ngồi vào buồng lái chiếc xe hỏng, điều khiển phối hợp cho xe khác kéo lên từng chút một cho đến khi đưa xe về vị trí an toàn.
Chỉ đường tránh bom nổ chậm (13/02/1966): Máy bay địch ném bom (có cả bom nổ chậm) xuống một xóm cạnh trục đường đoàn xe chuẩn bị đi qua. Ngay khi máy bay vừa đi khỏi, Trần Minh Khâm lập tức có mặt, chỉ huy đơn vị giúp nhân dân khắc phục hậu quả, đánh dấu từng hố bom nổ chậm và phân luồng chỉ đường cho các xe tránh điểm nguy hiểm, vượt qua an toàn.
Lấy thân mình dập lửa cứu xe (Tháng 3/1966): Trên đường chuyển hàng về, thấy một chiếc xe của đơn vị bạn bị cháy to ở đầu máy, đồng chí không ngần ngại cởi ngay chiếc áo đang mặc, nhảy vào đè lên bộ chế hòa khí đang bắt lửa, đồng thời gọi anh em xông vào cùng dập tắt đám cháy, cứu nguy thành công cho chiếc xe.
5. Phần Thưởng Cao Quý Của Đảng Và Nhà Nước
Khắc sâu lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Yêu xe như con, quý xăng như máu", Thiếu úy Trần Minh Khâm luôn nêu cao tác phong khiêm tốn, giản dị, chan hòa và đoàn kết, được đồng đội hết lòng tin yêu, mến phục.
Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc, đồng chí đã được tặng thưởng:
1 Huân chương Chiến công hạng nhì.
25 bằng khen và giấy khen.
6 năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua.
Vào thời điểm được tuyên dương, đồng chí là Thiếu úy, Chính trị viên Đại đội 1 ô tô vận tải, Tiểu đoàn 52 (D52), Trung đoàn 11 (E11), Đoàn 559.
Ngày 1 tháng 1 năm 1967, đồng chí Trần Minh Khâm vinh dự được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
