Mai Ngọc Thoảng – Người giữ “mạch máu” thông tin giữa Thành cổ Quảng Trị
Trong 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972, khi bom đạn liên tục cày xới trận địa, thông tin liên lạc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc chỉ huy và phối hợp chiến đấu. Giữa “tọa độ lửa” ấy, người chiến sĩ trẻ Mai Ngọc Thoảng đã nhiều lần đối mặt với hiểm nguy để giữ cho những đường dây liên lạc không bị gián đoạn.
Mai Ngọc Thoảng sinh năm 1953, là người dân tộc Mường, quê tại xã Ngọc Trạo, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1970, khi mới 17 tuổi, ông nhập ngũ và được biên chế vào Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B. Đến năm 1972, ông tham gia chiến dịch Quảng Trị với nhiệm vụ bảo đảm thông tin liên lạc phục vụ chiến đấu. Khi đó, ông là Hạ sĩ, Tiểu đội trưởng thông tin, Đại đội 18, Trung đoàn 48.
Công việc của những người lính thông tin giữa chiến trường Thành cổ không kém phần nguy hiểm so với các lực lượng trực tiếp chiến đấu. Mỗi lần đường dây bị đứt là một lần họ phải lao ra trận địa, bất chấp pháo kích và bom đạn để tìm điểm đứt, nối lại đường dây, bảo đảm mệnh lệnh chiến đấu được truyền đi.
Ngày 5/7/1972, sau nhiều giờ sửa chữa liên tục, Mai Ngọc Thoảng vừa trở về hầm thì đường dây lại bị pháo địch đánh đứt. Không chần chừ, ông tiếp tục lao ra nối dây. Chỉ khoảng 10 phút sau, đường liên lạc được khôi phục.
Những lần sửa dây như vậy diễn ra trong điều kiện đặc biệt khốc liệt. Có lúc ông bị bom vùi, nhưng sau khi tỉnh lại vẫn tiếp tục công việc. Chính sự gan dạ, mưu trí và bền bỉ ấy đã giúp Mai Ngọc Thoảng trở thành một trong những chiến sĩ thông tin tiêu biểu của mặt trận Thành cổ Quảng Trị.
Đặc biệt, câu chuyện ông dùng răng nối hai đầu dây điện trên sông Thạch Hãn, tạo đường liên lạc tạm thời giữa dòng nước và bom pháo, đã trở thành một trong những hình ảnh đáng nhớ về người lính thông tin trong 81 ngày đêm. Báo Quân đội nhân dân năm 2026 tiếp tục ghi lại câu chuyện này qua lời kể của chính ông.
Những đóng góp trong chiến đấu của Mai Ngọc Thoảng được Nhà nước ghi nhận. Ngày 23/9/1973, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi vừa tròn 20 tuổi, đồng thời được tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất.
Hơn nửa thế kỷ đã qua, những đường dây thông tin năm xưa đã trở thành ký ức. Nhưng hình ảnh người chiến sĩ trẻ giữa bom đạn, kiên trì nối từng mét dây để giữ thông tin thông suốt vẫn là biểu tượng đẹp về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh thầm lặng của những người đã góp phần làm nên huyền thoại Thành cổ Quảng Trị.
