TRẬN MỞ MÀN QUYẾT TỬ ĐÔNG KHÊ – THẮNG LỢI CỦA CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI NĂM 1950
Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Phượng
Trận Đông Khê tháng 9 năm 1950 là trận đánh mở màn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 của quân và dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Trận đánh diễn ra từ ngày 16 đến ngày 18 tháng 9 năm 1950, tại cứ điểm Đông Khê thuộc Cao Bằng.
Với quyết tâm phá vỡ tuyến phòng thủ của quân Pháp trên Đường số 4, bộ đội Việt Nam đã chiến đấu quyết liệt, từng bước làm chủ cứ điểm Đông Khê. Thắng lợi này mở ra hàng loạt diễn biến có lợi cho quân ta, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của Chiến dịch Biên giới.
Đông Khê – vị trí quan trọng trên Đường số 4
5
Sau những năm đầu của cuộc kháng chiến, thực dân Pháp xây dựng một hệ thống cứ điểm dọc Đường số 4, tuyến đường nối khu vực biên giới với Lạng Sơn.
Trong hệ thống phòng thủ ấy, Đông Khê là một cứ điểm có vị trí quan trọng. Nếu làm chủ Đông Khê, quân ta có thể phá vỡ một mắt xích quan trọng trong hệ thống phòng thủ của quân Pháp và tạo điều kiện đánh các lực lượng cơ động của đối phương.
Vì vậy, Bộ Chỉ huy chiến dịch quyết định chọn Đông Khê làm mục tiêu tiến công đầu tiên.
Quyết tâm mở màn chiến dịch
Ngày 16 tháng 9 năm 1950, Chiến dịch Biên giới chính thức bắt đầu.
6
Các đơn vị quân đội Việt Nam đồng loạt tiến công cứ điểm Đông Khê.
Trận đánh diễn ra rất ác liệt. Quân Pháp dựa vào hệ thống công sự và hỏa lực để chống trả.
Bộ đội Việt Nam phải lần lượt vượt qua các vị trí phòng thủ, tiến sát các công sự và đánh chiếm từng khu vực.
Trong điều kiện chiến đấu khó khăn, các chiến sĩ vẫn kiên trì tiến công.
Những trận đánh quyết liệt tại Đông Khê
4
Trong hai ngày 16 và 17 tháng 9, quân ta từng bước phá các vị trí phòng thủ bên ngoài và tiến vào khu vực trung tâm cứ điểm.
Quân Pháp chống trả quyết liệt, sử dụng pháo binh và máy bay để yểm trợ.
Tuy nhiên, trước sức tiến công mạnh mẽ của quân ta, hệ thống phòng thủ Đông Khê dần bị phá vỡ.
Đến sáng ngày 18 tháng 9 năm 1950, quân ta cơ bản làm chủ cứ điểm Đông Khê.
Chiến thắng Đông Khê đã tạo ra một bước đột phá quan trọng trong toàn bộ chiến dịch.
Đông Khê thất thủ – quân Pháp rơi vào thế bị động
6
Sau khi Đông Khê bị đánh chiếm, hệ thống phòng thủ của quân Pháp trên Đường số 4 bị chia cắt.
Quân Pháp buộc phải đưa lực lượng từ Thất Khê tiến lên nhằm chiếm lại Đông Khê, đồng thời tổ chức cho quân ở Cao Bằng rút xuống.
Đây chính là điều kiện để quân ta tiếp tục tổ chức các trận đánh trên Đường số 4.
Các trận đánh tiếp theo, đặc biệt tại Cốc Xá và khu vực Thất Khê, đã gây tổn thất nặng cho quân Pháp.
Thắng lợi của Chiến dịch Biên giới
7
Từ thắng lợi Đông Khê, quân ta tiếp tục mở rộng tiến công.
Đến cuối tháng 10 năm 1950, quân Pháp phải rút khỏi nhiều vị trí trên Đường số 4.
Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 giành thắng lợi lớn.
Quân ta:
Tiêu diệt và bắt một lực lượng đáng kể quân Pháp.
Giải phóng một khu vực rộng lớn ở vùng biên giới.
Khai thông tuyến biên giới Việt Nam – Trung Quốc.
Mở rộng và củng cố căn cứ địa Việt Bắc.
Phá vỡ một phần quan trọng hệ thống phòng thủ của quân Pháp trên Đường số 4.
Quan trọng hơn, chiến thắng đã tạo điều kiện để quân đội Việt Nam chuyển sang thế chủ động hơn trên chiến trường chính Bắc Bộ.
Ý nghĩa của trận Đông Khê
Trận Đông Khê không chỉ là một trận đánh giành một cứ điểm.
Đây là trận đánh mở màn quyết định hướng phát triển của cả Chiến dịch Biên giới năm 1950.
Việc lựa chọn Đông Khê làm mục tiêu đầu tiên thể hiện khả năng đánh giá tình hình và lựa chọn mục tiêu của Bộ Chỉ huy chiến dịch.
Chiến thắng cũng cho thấy sự trưởng thành của quân đội Việt Nam sau những năm đầu kháng chiến.
Từ những trận đánh nhỏ, phân tán, quân đội Việt Nam từng bước có khả năng tổ chức những chiến dịch quy mô lớn hơn, phối hợp nhiều lực lượng và chủ động tạo thế trên chiến trường.
Câu chuyện về hòa bình
4
Nhìn lại trận Đông Khê và Chiến dịch Biên giới năm 1950, chúng ta không chỉ nhớ đến những chiến thắng quân sự mà còn nhớ đến sự hy sinh của những người lính và sự đóng góp của nhân dân.
Để một chiến dịch thành công, hàng vạn người đã tham gia vận chuyển lương thực, đạn dược, chăm sóc thương binh, mở đường và phục vụ chiến trường.
Ngày nay, Đông Khê đã trở thành một vùng đất bình yên. Những nơi từng vang tiếng súng nay là nơi người dân sinh sống, lao động và xây dựng quê hương.
Điều đó giúp chúng ta hiểu rằng mục tiêu cuối cùng của những cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc là giành lại và giữ gìn cuộc sống hòa bình cho nhân dân.
Thông điệp
“Từ trận mở màn Đông Khê đến thắng lợi của Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950 là một chặng đường thể hiện ý chí, lòng dũng cảm và sức mạnh đoàn kết của quân dân Việt Nam. Những người lính năm xưa đã chiến đấu và hy sinh để bảo vệ độc lập của Tổ quốc. Hôm nay, khi Đông Khê đã trở lại bình yên, chúng ta càng trân trọng hòa bình, biết ơn những người đã hy sinh và có trách nhiệm gìn giữ, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh.”



