Trận mở màn quyết tử Đông Khê với thắng lợi của Chiến dịch Biên giới năm 1950

TRẬN MỞ MÀN QUYẾT TỬ ĐÔNG KHÊ

Tiếng súng mở đầu cho thắng lợi của Chiến dịch Biên giới năm 1950

6

Tháng 9 năm 1950, giữa núi rừng Cao Bằng, một trận đánh ác liệt đã mở màn cho Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950.

Đó là trận Đông Khê.

Một trận đánh mà quân đội Việt Minh xác định phải giành thắng lợi bằng mọi giá, bởi Đông Khê là vị trí quan trọng trên tuyến phòng thủ biên giới của quân Pháp.

Nếu Đông Khê bị đánh chiếm, thế phòng thủ của đối phương trên đường số 4 sẽ bị phá vỡ.

Và từ đó, cục diện chiến trường có thể thay đổi.

Vì sao Đông Khê quan trọng?

Đông Khê nằm trên Đường số 4, tuyến giao thông chiến lược nối các cứ điểm của quân Pháp ở Cao Bằng và Lạng Sơn.

Trong hệ thống phòng thủ của Pháp, Đông Khê giống như một mắt xích quan trọng.

Muốn phá vỡ tuyến phòng thủ này, lực lượng Việt Minh phải đánh chiếm được cứ điểm.

Nhưng đây không phải là một mục tiêu dễ dàng.

Đông Khê được tổ chức phòng thủ tương đối kiên cố, có nhiều vị trí hỏa lực và quân đồn trú.

Đối với những người lính Việt Minh chuẩn bị bước vào trận đánh, trước mắt họ là một thử thách rất lớn.

Tiếng súng lúc rạng sáng

Ngày 16/9/1950, quân Việt Minh bắt đầu tiến công Đông Khê.

Pháo binh nổ súng.

Bộ binh từ nhiều hướng tiến vào.

Các đơn vị lần lượt đánh chiếm những vị trí phòng ngự bên ngoài rồi tiến sâu vào trung tâm cứ điểm.

Trận đánh diễn ra vô cùng quyết liệt.

Quân Pháp chống trả mạnh.

Địa hình hiểm trở khiến việc tiến công càng khó khăn.

Nhiều cán bộ, chiến sĩ bị thương và hy sinh.

Nhưng các đơn vị vẫn tiếp tục tiến lên.

Có những vị trí phải giành đi giành lại nhiều lần.

Có những chiến sĩ vừa bị thương vẫn cố gắng tiếp tục chiến đấu.

Đông Khê trở thành một trận chiến của ý chí.

“Quyết tử” giữa núi rừng Cao Bằng

Trong những trận đánh như Đông Khê, người lính phải đối mặt với một thực tế khắc nghiệt:

Phía trước là hỏa lực.

Phía sau là đồng đội.

Không có nhiều lựa chọn.

Muốn mở đường cho chiến dịch, họ phải vượt qua cứ điểm.

Những chiến sĩ xung kích tiến lên trong làn đạn.

Những người làm nhiệm vụ tải thương tìm cách đưa thương binh về phía sau.

Thông tin liên lạc phải được giữ vững.

Đạn dược phải được chuyển tới tuyến trước.

Mỗi người đều có một nhiệm vụ.

Và tất cả cùng hướng về một mục tiêu:

Đánh chiếm Đông Khê.

Đông Khê thất thủ

Sau nhiều ngày chiến đấu, đến ngày 18/9/1950, quân Việt Minh làm chủ cứ điểm Đông Khê.

Chiến thắng này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đông Khê bị mất khiến hệ thống phòng thủ của quân Pháp trên Đường số 4 bị phá vỡ một mắt xích quan trọng.

Nhưng trận đánh chưa kết thúc ở đó.

Ngược lại, từ Đông Khê, chiến dịch bước sang một giai đoạn mới.

Quân Pháp tìm cách ứng cứu và tổ chức lại lực lượng.

Các đơn vị Việt Minh tiếp tục triển khai những hoạt động nhằm đánh vào lực lượng cơ động của đối phương.

Từ Đông Khê đến chiến thắng Biên giới

Sau khi Đông Khê được giải phóng, quân Pháp phải đối mặt với tình thế ngày càng khó khăn.

Các lực lượng cơ động được điều động để ứng cứu.

Nhưng trên những con đường hiểm trở của vùng biên giới, các đơn vị Việt Minh liên tục tổ chức phục kích, chia cắt và tiến công.

Những trận đánh tiếp theo diễn ra trên Đường số 4, đặc biệt tại khu vực Cốc Xá – Khâu Luông, gây tổn thất nặng cho lực lượng Pháp.

Cuối chiến dịch, quân Pháp phải rút khỏi nhiều cứ điểm quan trọng dọc biên giới.

Cao Bằng được giải phóng.

Đường biên giới Việt – Trung được khai thông.

Ý nghĩa của chiến thắng

Chiến dịch Biên giới năm 1950 là một bước ngoặt quan trọng của cuộc kháng chiến chống Pháp.

Lần đầu tiên, quân đội Việt Minh mở một chiến dịch tiến công quy mô lớn nhằm phá thế bao vây, mở rộng căn cứ địa và khai thông đường liên lạc quốc tế.

Chiến thắng cũng tạo điều kiện để lực lượng kháng chiến tiếp nhận thêm sự hỗ trợ từ bên ngoài và từng bước chuyển sang thế chủ động hơn trên chiến trường.

Và trong chiến thắng ấy, Đông Khê chính là trận mở màn có ý nghĩa quyết định.

Ký ức Đông Khê

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua.

Những người lính từng chiến đấu ở Đông Khê giờ phần lớn đã trở thành những người ông, người cha, hoặc đã đi xa.

Những chiến hào năm xưa dần phủ màu thời gian.

Nhưng núi rừng Cao Bằng vẫn còn đó.

Đường số 4 vẫn chạy qua những địa danh từng ghi dấu một thời máu lửa.

Và Đông Khê vẫn được nhắc đến như một biểu tượng của Chiến dịch Biên giới năm 1950.

Có những người đã trở về sau trận đánh.

Có những người mãi mãi nằm lại nơi núi rừng Cao Bằng.

Họ đã góp tuổi trẻ của mình vào một trận đánh mở đầu cho một chiến dịch có ý nghĩa lớn đối với cuộc kháng chiến.

Ngày 16/9/1950 – tiếng súng Đông Khê vang lên.

Ngày 18/9 – Đông Khê được làm chủ.

Từ trận đánh ấy, thế trận Biên giới dần thay đổi.

Và trong dòng chảy của lịch sử, Đông Khê trở thành nơi ghi dấu một trong những bước tiến quan trọng của quân và dân Việt Nam trên con đường giành lại độc lập.

Có những trận đánh chỉ kéo dài vài ngày, nhưng âm vang của nó có thể kéo dài hàng thế hệ.
Đông Khê là một trận đánh như thế – nơi những người lính đã mở cánh cửa cho thắng lợi của Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950.