Trần Nam Phú – “Năm Phú” nghĩa tình đất Tây Đô

Trong ký ức của nhiều người Cần Thơ – Hậu Giang, Trần Nam Phú là cái tên gợi lên một kiểu “hoa lửa” rất riêng: không chỉ là lửa đạn chiến trường, mà còn là ngọn lửa bền bỉ của một đời dấn thân, từ tuổi thiếu nhi đến khi trở thành cán bộ lãnh đạo chủ chốt của địa phương.

Ông tên khai sinh Trần Ngọc Ánh, bí danh Thanh Hồ, thường được gọi thân thương là Năm Phú. Ông sinh ngày 19/5/1937 tại xã Thuận Thới, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh; trú quán tại xã Tân Phước Hưng, huyện Phụng Hiệp (tỉnh Cần Thơ trước đây).

1) Hoa lửa bắt đầu từ tuổi 9

Có những con đường cách mạng bắt đầu rất sớm. Tư liệu về cuộc đời ông cho biết: mới 9 tuổi, Trần Nam Phú đã tham gia Đội Thiếu nhi Cứu quốc xã Tân Phước Hưng. Vừa học vừa làm nhiệm vụ, cậu bé năm ấy lớn lên trong “trường học” đặc biệt của thời chiến: bí mật – kỷ luật – lòng gan dạ.

Từ mốc khởi đầu ấy, ông hoạt động liên tục trong nhiều thập niên, được tôi luyện qua những năm tháng chiến tranh gian khổ cho đến ngày đất nước thống nhất.

2) Trưởng thành giữa khốc liệt, gánh vác khi trận tuyến nóng nhất

Đi qua nhiều cương vị, đến năm 1972 (khi 36 tuổi), ông được giao trọng trách Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chính trị viên Tỉnh đội – một vị trí đòi hỏi bản lĩnh và sự “đứng mũi chịu sào” trong giai đoạn chiến tranh ác liệt.

“Hoa lửa” của thời điểm này không chỉ là tiếng súng. Đó còn là lửa của những quyết định khó khăn: giữ vững tổ chức, củng cố niềm tin, bảo vệ cơ sở cách mạng và dìu dắt lực lượng trong hoàn cảnh biến động từng ngày.

3) Mùa hoa lửa 1975: từ chiến tranh sang trách nhiệm dựng xây

Khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, ông đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch Ủy ban Quân quản tỉnh Cần Thơ. Với nhiều địa phương, ngày hòa bình không có nghĩa là hết thử thách: ổn định đời sống, giữ an ninh trật tự, khôi phục sản xuất… là một “mặt trận” mới.

Nếu chiến tranh là hoa lửa của sinh tử, thì những ngày đầu sau giải phóng là hoa lửa của hàn gắn và kiến thiết.

4) Lửa nghề nghiệp trong thời bình: giữ yên và lo cho dân

Bước vào giai đoạn xây dựng đất nước, ông tiếp tục gánh vác các vị trí quan trọng: Giám đốc Công an tỉnh Hậu Giang (năm 1980), rồi Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hậu Giang (năm 1987).

Nhìn lại, người ta nhớ về Trần Nam Phú như một cán bộ bản lĩnh, tài năng, nghĩa tình – một “người con ưu tú” của Cần Thơ – Tây Đô.

Ông mất năm 1991, khép lại một đời đi qua cả chiến tranh lẫn thời bình.

5) Lời kết: “Hoa lửa” không tắt khi tiếng súng đã ngừng

Câu chuyện về Trần Nam Phú nhắc chúng ta rằng: có những con người làm nên lịch sử không chỉ bằng một khoảnh khắc rực sáng, mà bằng một đời bền bỉ.

Từ cậu bé 9 tuổi vào Đội Thiếu nhi Cứu quốc, đến người cán bộ gánh vác trọng trách trong năm tháng ác liệt, rồi tiếp tục lo việc dân – việc nước khi hòa bình… tất cả đều là những lớp “hoa lửa” nối tiếp nhau. Và chính những lớp hoa lửa ấy đã góp phần giữ cho vùng đất Tây Đô đứng vững – hồi sinh – phát triển qua bao biến động.