Bài viết

Trận Ngọc Hồi – Đống Đa (1789): Bản Hùng Ca Đại Thắng Mùa Xuân

Tác giả: Nguyễn Hà Thu

Hưng Yên24/08/2026Trường Đại học Hải Dương (Trường Đại học Hải Dương)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam, Trận Ngọc Hồi – Đống Đa xuân Kỷ Dậu (1789) do Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ trực tiếp chỉ huy là một trong những chiến công hiển hách nhất, biểu tượng đỉnh cao của nghệ thuật quân sự thần tốc và tinh thần yêu nước quật cường.

Mùa thu năm 1788, mượn cớ giúp Lê Chiêu Thống, 29 vạn quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy tràn sang xâm lược nước ta, nhanh chóng chiếm đóng kinh thành Thăng Long. Trước vận nước nguy biến, ngày 22 tháng 12 năm 1788 (25 tháng 11 năm Mậu Thân), Nguyễn Huệ chính thức lên ngôi Hoàng đế tại Núi Băng Sơn (Thừa Thiên Huế), lấy niên hiệu Quang Trung, rồi lập tức ra lệnh xuất quân ra Bắc.

Với tầm nhìn chiến lược thiên tài, Quang Trung chọn thời điểm Tết Nguyên Đán – lúc quân địch chủ quan, sa vào tiệc tùng ăn mừng – để mở cuộc tổng tấn công quyết định. Tại Tam Điệp (Ninh Bình), ông đưa ra lời dụ bất hủ truyền lửa cho toàn quân:

"Đánh cho để dài tóc, / Đánh cho để đen răng, / Đánh cho nó bánh xe không quay lại, / Đánh cho nó giáp trụ không mảnh giáp, / Đánh cho sử biết nước Nam quốc hữu chủ!"

Đêm Mồng 3 Tết Kỷ Dậu, quân Tây Sơn bất ngờ tiêu diệt đồn Hà Hồi mà không mất một viên đạn nhờ thuật uy hiếp tinh thần. Rạng sáng Mồng 5 Tết, trận quyết chiến chiến lược diễn ra tại đồn Ngọc Hồi (Thanh Trì) và Đống Đa (Hà Nội).

Tại Ngọc Hồi – mạn đồn kiên cố nhất của địch, Hoàng đế Quang Trung trực tiếp chỉ huy binh sĩ ghép các tấm gỗ bọc rơm ướt làm lá chắn chống đạn hỏa lực, cùng voi chiến mở đường san phẳng đồn địch. Cùng lúc đó, đạo quân của Đô đốc Long bất ngờ tập kích đồn Đống Đa khiến tướng địch Sầm Nghi Đống phải thắt cổ tự tử.

Thắng lợi giòn giã ở hai gọng kìm khiến Tôn Sĩ Nghị bàng hoàng, không kịp thắng ngựa, quăng cả ấn tín hoảng loạn tháo chạy. Quân Thanh tranh nhau qua cầu phao sông Hồng để trốn chạy khiến cầu gãy, hàng vạn tên địch chết đuối, làm tắc nghẽn cả dòng sông.

Trưa Mồng 5 Tết Kỷ Dậu, Hoàng đế Quang Trung khoác áo bào thâm đen vì khói súng cưỡi voi tiến vào kinh thành Thăng Long trong sự reo hò mừng rỡ của nhân dân.

Trận Ngọc Hồi – Đống Đa không chỉ quét sạch 29 vạn quân xâm lược trong vòng chưa đầy 10 ngày, bảo vệ vẹn toàn độc lập dân tộc, mà còn ghi danh Hoàng đế Quang Trung như một thiên tài quân sự kiệt xuất của lịch sử thế giới.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn