Trần Ngọc Mật: Người thợ lặn giữa “túi bom” Trường Sơn

Trần Ngọc Mật sinh năm 1945, nhập ngũ tháng 9/1965, thuộc Tiểu đoàn 27, Quân khu 4. Ông gắn bó với lực lượng công binh, thực hiện nhiệm vụ bắc cầu, làm bến vượt, phá bom và đặc biệt là lặn vớt khí tài, trinh sát bom dưới nước tại những trọng điểm ác liệt của tuyến lửa.

Có những nơi ông từng chiến đấu như cầu Hoàng Mai, cầu Cấm, phà Ròn, sông Gianh, cầu Hiền Lương, bến Nghèn, động Phong Nha – Xuân Sơn.

Đó là những nơi máy bay Mỹ đánh phá dữ dội nhằm cắt đứt tuyến vận chuyển chi viện cho chiến trường miền Nam.

Những lần lặn giữa lằn ranh sinh tử

Năm 1966, Trần Ngọc Mật được điều về tiểu đội lặn.

Một nhiệm vụ tại Khe Giao yêu cầu ông cùng đồng đội tìm và trục vớt một chiếc xe chở vũ khí, khí tài bị chìm dưới dòng nước sâu, chảy xiết.

Không có đầy đủ thiết bị chuyên dụng, ông nghĩ ra cách dùng ống tre tước bỏ lớp cật bên ngoài để làm vật dẫn dây. Nhờ màu trắng dễ nhìn dưới nước, người thợ lặn có thể xác định vị trí và luồn dây qua chiếc xe.

Nhưng khi chiếc xe vừa được kéo lên, bom địch lại đánh xuống, làm đứt dây cáp.

Họ phải tiếp tục lặn xuống.

Rồi lại kéo lên.

Rồi lại lặn xuống.

Cuối cùng, chiếc xe và khí tài được đưa lên an toàn.

Có lần đồng đội đã tưởng ông hy sinh

Tại động Phong Nha, trong một lần vớt khí tài bị bom đánh chìm, Trần Ngọc Mật cùng đồng đội phải lặn xuống vùng nước sâu và lạnh.

Ba chiến sĩ trong tiểu đội đã hy sinh.

Còn ông bị sức ép làm ngạt thở, máu trào ra từ mũi và miệng.

Đồng đội đưa ông lên bờ.

Thấy ông không còn phản ứng, họ nghĩ người lính ấy đã hy sinh và phủ lá chuối lên người ông.

Nhưng rồi điều kỳ diệu xảy ra.

Ông tỉnh lại.

Và điều khiến người ta càng khâm phục là chỉ khoảng một tuần sau, Trần Ngọc Mật lại tiếp tục xuống nước làm nhiệm vụ.

Lần đối mặt với quả bom dưới đập Cẩm Ly

Năm 1972, một quả bom từ trường cắm vào đập Cẩm Ly. Nếu quả bom phát nổ, hậu quả có thể rất nghiêm trọng.

Trần Ngọc Mật khi ấy là Trung đội trưởng Đại đội 3 và tiếp tục xung phong xuống nước xử lý.

Ông buộc dây vào người, thống nhất với đồng đội: khi tháo được bom sẽ giật dây ba lần để báo hiệu kéo lên.

Thông thường, người thợ lặn chỉ có thể ở dưới nước trong khoảng 15–20 phút trước khi phải báo hiệu.

Nhưng 30 phút trôi qua.

Không có tín hiệu.

Đồng đội kéo dây lên và phát hiện ông đã ngừng thở, mặt tím tái.

Sau khi được sơ cứu, ông tỉnh lại.

Nhưng nhiệm vụ vẫn chưa hoàn thành.

Ông lại lao xuống nước.

Trong quá trình xử lý quả bom, ông nhiều lần ngất đi rồi tỉnh lại. Lần bất tỉnh lâu nhất kéo dài hơn một giờ.

Cuối cùng, quả bom được phá thành công. Trần Ngọc Mật được đồng đội đưa lên bờ trong tình trạng kiệt sức.

Ngày người thợ lặn trở thành Anh hùng

Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, Trần Ngọc Mật nhiều năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua, Chiến sĩ Quyết thắng, được tặng thưởng Huân chương Chiến công cùng nhiều bằng khen, giấy khen.

Ngày 22/12/1969, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng khi nhắc lại những năm tháng ấy, ông không nói nhiều về chiến công.

Ông chỉ nhớ về nhiệm vụ.

“Khi đó xác định đi là chết, chỉ biết làm nhiệm vụ thôi.”

Trần Ngọc Mật không phải người đứng trên chiến hào với khẩu súng trong tay.

Ông chiến đấu dưới nước.

Nơi tối tăm, lạnh buốt và đầy rẫy bom mìn.

Có khi ông phải lặn xuống 9–10 mét, có khi sâu hơn, trong khi trên mặt nước bom đạn vẫn liên tục trút xuống.

Có lần đồng đội tưởng ông đã chết.

Có lần chính cơ thể ông đã ngừng thở.

Nhưng mỗi khi tỉnh lại, điều đầu tiên ông nghĩ đến vẫn là:

nhiệm vụ chưa hoàn thành.

“Có những người lính chiến đấu giữa tiếng súng. Có những người lính lại chiến đấu trong sự im lặng lạnh buốt dưới lòng sông.”

Trần Ngọc Mật đã nhiều lần đi xuống nơi mà sự sống chỉ cách cái chết một hơi thở.

Và mỗi lần ông lặn xuống, phía trên mặt nước là một con đường đang chờ được thông, một đoàn xe đang chờ được đi, và phía trước là cả một chiến trường đang cần được tiếp tế.

Đó là câu chuyện của một người lính công binh đã dành tuổi trẻ của mình ở dưới những dòng nước đầy bom đạn để giữ cho “mạch máu” Trường Sơn không bị đứt.