TRẦN NGỌC PHƯƠNG – PHÁT ĐẠN B.40 CHẶN ĐỨNG ĐOÀN XE TĂNG
Anh hùng LLVT nhân dân Trần Ngọc Phương (sinh năm 1945) là chiến sĩ Lữ đoàn 335, từng chiến đấu trên chiến trường Lào. Trong trận Phú Bạ, dù chưa phải xạ thủ B.40, ông vẫn xung phong nhận súng, áp sát đoàn xe cơ giới địch và dùng quả đạn cuối cùng bắn cháy chiếc xe tăng dẫn đầu, khiến đoàn xe bị ùn tắc và quân địch phải đầu hàng. Chiến công góp phần vào thắng lợi tại khu vực chiến lược Cánh Đồng Chum và trở thành dấu ấn tiêu biểu cho lòng dũng cảm, ý chí quyết chiến và tinh thần xung phong của người lính trẻ.
Anh hùng LLVT nhân dân Trần Ngọc Phương sinh năm 1945, dân tộc Kinh, quê huyện Bình Lục, tỉnh Nam Hà, trú quán tại phường Ngô Quyền, thị xã Bắc Giang, tỉnh Hà Bắc. Ông nhập ngũ tháng 7-1963. Khi được tuyên dương Anh hùng, ông là Hạ sĩ, Đại đội 8, Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn 335, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.
Phát đạn cuối cùng ở Phú Bạ
Đầu tháng 3-1964, trên chiến trường Lào, đơn vị của Trần Ngọc Phương đang hành quân làm nhiệm vụ thì những người đi đầu bất ngờ vướng phải mìn. Nhiều chiến sĩ bị thương, đội hình buộc phải chậm lại. Giữa lúc thời gian tập kết rất gấp, Phương xung phong đi trước mở đường. Vừa tiến lên, anh vừa quan sát, phát hiện và gỡ những quả mìn nguy hiểm. Nhờ vậy, đơn vị đến vị trí tập kết đúng thời gian quy định.
Chưa kịp nghỉ ngơi, đơn vị nhận lệnh truy kích địch. Phương lại xin đi đầu. Khi chạm địch, anh bình tĩnh nổ súng, đồng thời báo hiệu cho đồng đội phía sau. Trong trận đánh, anh cùng đồng đội diệt 2, làm bị thương 2 và bắt sống 1 tên địch.
Nhưng trận chiến ghi dấu đậm nét nhất trong cuộc đời người lính trẻ là trận Phú Bạ.
Địch huy động xe tăng, xe bọc thép và bộ binh tìm cách vượt qua trận địa của ta để rút về Mường Khừng. Trần Ngọc Phương lúc ấy làm nhiệm vụ liên lạc, chạy giữa làn đạn để truyền đạt mệnh lệnh đến các bộ phận.
Đến 13 giờ 30, một đoàn cơ giới địch tiếp tục tiến công dữ dội. Chúng chọc thủng trận địa thứ nhất và tiến gần đến cửa thoát. Nếu đoàn xe vượt qua, tình thế chiến trường có thể trở nên bất lợi.
Các xạ thủ B.40 lập tức được điều xuống đường. Hai xe phía sau bị bắn cháy nhưng đoàn xe vẫn tiếp tục lao tới.
Phương hiểu rằng phải chặn chiếc xe đi đầu.
Dù chưa phải xạ thủ B.40, anh xin phép đại đội trực tiếp tham gia đánh xe tăng. Anh mượn khẩu B.40 của một đồng đội bị thương, nhờ hướng dẫn nhanh cách sử dụng rồi lao xuống đường.
Phát đạn đầu tiên bắn ở khoảng cách 20m bay cao, không trúng mục tiêu.
Phương không bỏ cuộc.
Anh quay lại lấy thêm hai quả đạn rồi chọn vị trí phục kích trên xác một chiếc xe tăng đã cháy. Giữa lúc chờ đợi, phát hiện một toán địch ẩn trong rừng, anh bí mật tiếp cận, dùng lựu đạn tiêu diệt rồi trở về vị trí.
Phát B.40 thứ hai tiếp tục không trúng.
Chỉ còn một quả đạn.
Mệt mỏi sau những lần cơ động liên tục nhưng Phương vẫn quyết tâm ở lại. Anh nhận ra rằng muốn thành công phải tiến gần hơn và bắn đón đầu chiếc xe.
Khi chiếc xe tăng dẫn đầu xuất hiện, Phương vác B.40 chạy tắt đường đón nó.
Khoảng cách chỉ còn 10m.
Anh giữ bình tĩnh, ngắm mục tiêu rồi bóp cò.
Phát đạn cuối cùng trúng đích.
Chiếc xe tăng chồm lên, bốc cháy rồi nằm quay ngang giữa đường, bịt kín lối đi. Hoàn thành phát bắn, Phương kiệt sức và ngất đi.
Nhưng chính chiếc xe cháy ấy đã biến thành một vật cản đối với toàn bộ đoàn cơ giới phía sau. Đội hình địch ùn lại dưới hỏa lực mãnh liệt của quân ta và cuối cùng phải kéo cờ trắng đầu hàng.
Trận đánh kết thúc với việc quân ta thu 25 xe, gồm xe tăng và xe bọc thép, trừ một số chiếc đã bị phá hủy. Chiến thắng góp phần quan trọng vào nhiệm vụ giải phóng khu vực chiến lược Cánh Đồng Chum.
Với chiến công đặc biệt ấy, Trần Ngọc Phương được tặng Huân chương Quân công hạng Ba.
Ngày 1-1-1967, người chiến sĩ trẻ Trần Ngọc Phương được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Nhiều năm sau chiến tranh, tinh thần đồng đội vẫn được ông gìn giữ. Năm 1987, sau khi xuất ngũ, ông cùng những người đồng đội thành lập Ban liên lạc quân tình nguyện Việt Nam tại Lào của tỉnh Bắc Giang, tiếp tục nối dài nghĩa tình của những người lính từng sát cánh bên nhau trên chiến trường.



