Trần Ngọc Sơn - Giữ đường cho đội hình tiến bước
Có những câu chuyện không bắt đầu bằng một chiến công lớn, mà bắt đầu từ một làng quê và một người trẻ bình thường rồi dần dẫn đến những nhiệm vụ không bình thường. Trần Ngọc Sơn sinh năm 1958, quê Trương Định, Hai Bà Trưng, Hà Nội. ; được truy tặng năm 1979 nên tài liệu này không tự suy đoán. Những mốc ngắn gọn ấy là điểm bắt đầu để tôi bước vào câu chuyện về ông - một con người sống trong giai đoạn đất nước phải liên tiếp đối diện với chiến tranh và những nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Dấu ấn chính được ghi lại về Trần Ngọc Sơn là: Hạ sĩ, cán bộ công binh thuộc Đại đội 16 Lạng Sơn; đoàn viên; được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND năm 1979. Chi tiết này giúp ta xác định rất rõ vị trí của nhân vật trong lịch sử. Ông không đứng ngoài biến cố, mà ở ngay trong mặt trận công binh, nơi mỗi quyết định, mỗi ca trực hay mỗi lần cơ động đều có thể ảnh hưởng đến đồng đội và nhân dân.
Công binh là những người mở đường cho đội hình đi qua. Một con đường được thông, một vật cản được xử lý hay một trận địa được củng cố có thể quyết định tốc độ của cả đơn vị. Trong vùng chiến sự, họ thường phải làm việc trước tiên và cũng là những người đối mặt trực tiếp với bom mìn, vật cản, hỏa lực. Người trong cuộc nhiều khi không có điều kiện nghĩ về một “chiến công” theo nghĩa lớn lao; trước mắt họ chỉ là nhiệm vụ phải hoàn thành trong ngày, trong đêm, rồi tiếp tục ngày hôm sau.
Khi nhìn lại Trần Ngọc Sơn, điều đáng nhớ không chỉ là cấp bậc hay danh hiệu. Điều đáng nhớ hơn là con đường từ quê hương đến nơi làm nhiệm vụ, rồi từ một người bình thường trở thành một cái tên được lịch sử lưu lại. Những người cùng thời với ông phải sống trong thiếu thốn, chịu áp lực của chiến trường và chấp nhận những cuộc chia tay không biết ngày trở về. Vì vậy, mỗi dòng tiểu sử cần được đọc như dấu vết của một đời người, chứ không chỉ như một mục thống kê.
Kể lại câu chuyện này không phải để làm chiến tranh trở nên lãng mạn, mà để hiểu giá trị của hòa bình. Lịch sử được tạo nên từ rất nhiều con người bình thường đã dám nhận phần trách nhiệm lớn hơn bản thân mình.
