Trần Nhân Tông
Trần Nhân Tông (1258–1308)
Trần Nhân Tông (tên thật là Trần Khâm) là vị hoàng đế thứ ba của nhà Trần, lên ngôi vào năm 1278 trong bối cảnh đế quốc Nguyên – Mông đang ráo riết chuẩn bị một cuộc xâm lược quy mô lớn nhằm thôn tính Đại Việt lần thứ hai. Dù ở độ tuổi còn khá trẻ, ông đã thể hiện một bản lĩnh chính trị phi thường, sự điềm tĩnh và một trái tim nhân ái hướng về nhân dân.
Sự nghiệp lỗi lạc nhất của Trần Nhân Tông là việc cùng vua cha Trần Thái Tông (Thái thượng hoàng) và Hưng Đạo Đại Vương trực tiếp lãnh đạo toàn dân chiến đấu giành thắng lợi vang dội trong hai cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông lần thứ hai (1285) và lần thứ ba (1288). Ông chính là vị vua đã chủ trì Hội nghị Diên Hồng lịch습 (1285) – nơi triệu tập các bô lão khắp cả nước để hỏi ý kiến chiến hay hòa, thể hiện đỉnh cao của nền dân chủ phong kiến và tinh thần đoàn kết "sát thát" của toàn dân tộc.
Không chỉ là một bậc minh quân kiệt xuất trên chiến trường, Trần Nhân Tông còn là một nhà tư tưởng lớn và là nhà văn hóa uyên bác. Sau khi truyền ngôi cho con trai, ông đã xuất gia tu hành tại núi Yên Tử, chính thức sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử – dòng thiền mang đậm bản sắc Phật giáo Việt Nam, chủ trương "cư trần lạc đạo" (vui đạo giữa đời thường), gắn kết chặt chẽ đạo pháp với vận mệnh của dân tộc.



