TRẬN NHẬT TẢO: BẢN HÙNG CA ĐỐT CHÁY TÀU CHIẾN PHÁP
Trường Đại học Hải Dương
Ngày 10 tháng 12 năm 1861 đã vĩnh viễn đi vào lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc như một mốc son chói lọi, ghi dấu chiến thắng Nhật Tảo lẫy lừng của lực lượng nghĩa quân dưới sự chỉ huy của người anh hùng áo vải Nguyễn Trung Trực. Khi ấy, thực dân Pháp đang củng cố bộ máy cai trị tại Nam Kỳ, sử dụng các tàu chiến hiện đại như những cỗ máy chiến tranh di động để khống chế toàn bộ hệ thống sông rạch yếu hại. Tàu chiến L’Espérance (Hy Vọng) — một tiểu pháo hạm trang bị đại bác dũng mãnh, vỏ bọc dày và sức cơ động cao — được điều động tuần tra nghễu nghện trên sông Nhật Tảo nhằm ngăn chặn các con đường tiếp tế và chia cắt lực lượng kháng chiến. Sự hiện diện của con tàu không chỉ là một đe dọa quân sự trực tiếp mà còn là biểu tượng uy quyền tàn bạo của đế quốc phương Tây.
Trước một đối phương sở hữu hỏa lực áp đảo, Nguyễn Trung Trực hiểu rằng nếu giao chiến trực diện theo phương thức truyền thống, nghĩa quân chắc chắn sẽ gánh chịu tổn thất cực kỳ nặng nề. Do đó, ông đã vạch ra một kế hoạch tập kích táo bạo, kết hợp giữa nghệ thuật ngụy trang tài tình và sự am hiểu sâu sắc về thói quen của quân giặc. Ông cho tuyển chọn những nghĩa sĩ kiên trung, giỏi võ nghệ, cải trang thành những đoàn thương buôn giản dị trên các chiếc thuyền gỗ mộc mạc. Trên thuyền, giấu kín bên dưới những kiện hàng hóa thông thường là các loại binh khí sắc bén cùng nhiều hũ dầu và vật liệu dễ cháy. Với cớ xin lên tàu trình giấy tờ lưu thông và trao đổi hàng hóa, các chiếc thuyền nhỏ âm thầm rẽ nước, thong dong áp sát con tàu chiến bọc thép của Pháp giữa ban ngày.
Sự chủ quan, coi thường người dân bản xứ của sĩ quan và lính Pháp trên tàu L’Espérance chính là kẽ hở chí mạng. Khi các chiếc thuyền gỗ vừa chạm vào mạn tàu sắt, một hiệu lệnh đanh thép vang lên xé tan bầu không khí tĩnh lặng. Lập tức, các chiến sĩ nghĩa quân tung người đu lên sàn tàu, tuốt gươm xông vào cận chiến với tốc độ nhanh như chớp. Bị tấn công bất ngờ ngay tại sào huyệt, lực lượng lính Pháp hoảng loạn rơi vào thế bị động, không kịp sử dụng đến hệ thống đại bác tân tiến. Sau những phút giáp lá giáp cuồng nhiệt, nghĩa quân hoàn toàn khống chế mặt đò, nhanh chóng đổ các hũ dầu vào khoang máy và kho đạn rồi châm lửa phóng hỏa.
Chỉ trong chốc lát, ngọn lửa đỏ rực bùng lên dữ dội, ôm trọn lấy con tàu L’Espérance. Khói đen kịt bốc cao ngút trời, xen lẫn là những tiếng nổ vang trời xé óc từ đạn dược bị thiêu rụi bên trong, làm rung chuyển cả một vùng sông nước Nhật Tảo. Con tàu chiến từng là niềm tự hào kiêu hãnh của hải quân viễn chinh Pháp bị đánh tan tành và chìm nghỉm xuống lòng sông sâu. Chiến thắng Nhật Tảo không chỉ giáng một đòn sấm sét vào uy thế quân sự của thực dân Pháp mà còn thắp sáng niềm tin mãnh liệt cho toàn thể đồng bào Nam Kỳ, chứng minh một thực tế rằng vũ khí tân tiến đến đâu cũng có thể bị khuất phục bởi chí khí quật cường và trí tuệ quân sự Việt Nam.



