Trận Như Nguyệt (1077) – phòng tuyến sông bảo vệ Đại Việt

chiến phòng thủ lâu dài. Ông hiểu rằng quân Tống sẽ không dễ dàng bỏ qua thất bại, mà chắc chắn sẽ tổ chức phản công với lực lượng lớn hơn.

Đúng như dự đoán, đầu năm 1077, quân Tống kéo sang xâm lược Đại Việt. Chúng tiến xuống phía Nam với ý đồ đánh chiếm Thăng Long. Trước tình hình đó, Lý Thường Kiệt đã chọn sông Như Nguyệt (nay là sông Cầu) làm tuyến phòng thủ chính.

Ông cho xây dựng một hệ thống phòng tuyến kiên cố dọc theo bờ sông, bao gồm đê đất, hào sâu và các công sự phòng ngự. Đây là một trong những công trình quân sự quy mô lớn thời bấy giờ, thể hiện tư duy chiến lược sâu sắc.

Quân ta bố trí lực lượng chặt chẽ, sẵn sàng đối phó với các đợt tấn công của địch. Trong khi đó, quân Tống, dù đông và trang bị tốt, lại gặp khó khăn khi phải vượt qua con sông và hệ thống phòng thủ kiên cố.

Các trận giao tranh diễn ra ác liệt. Quân Tống nhiều lần tìm cách vượt sông nhưng đều bị đánh bật trở lại. Trước tình hình đó, Lý Thường Kiệt đã sử dụng một biện pháp đặc biệt nhằm nâng cao tinh thần quân sĩ.

Vào ban đêm, ông cho người đọc vang bài thơ “Nam quốc sơn hà” bên bờ sông. Bài thơ khẳng định chủ quyền thiêng liêng của đất nước và ý chí không khuất phục trước kẻ thù. Tiếng đọc vang vọng trong đêm tối đã khiến quân ta thêm vững tin, trong khi quân địch hoang mang.

Sau một thời gian cầm cự, quân Tống dần suy yếu do thiếu lương thực và tinh thần giảm sút. Lý Thường Kiệt quyết định chuyển sang phản công. Quân ta vượt sông đánh thẳng vào doanh trại địch, buộc chúng phải rút lui.

Trận Như Nguyệt kết thúc với thắng lợi thuộc về Đại Việt. Đây là một trong những chiến thắng tiêu biểu cho nghệ thuật phòng thủ kết hợp phản công trong lịch sử quân sự Việt Nam.