Trận Phai Khắt – bài học đầu tiên về nghệ thuật chỉ huy

Chỉ ba ngày sau khi thành lập, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân nhận nhiệm vụ đánh đồn Phai Khắt. Đây là trận đánh đầu tiên của lực lượng vũ trang cách mạng và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng: nếu thất bại, uy tín của Đội sẽ bị ảnh hưởng ngay từ những ngày đầu.

Hoàng Văn Thái là một trong 34 đội viên trực tiếp tham gia chiến đấu. Theo phương án do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy, bộ đội cải trang thành lính dõng và người đi tuần để tiếp cận đồn. Yếu tố bất ngờ được đặt lên hàng đầu.

Khi tín hiệu phát lệnh vang lên, các tổ chiến đấu đồng loạt khống chế quân địch. Chỉ trong thời gian ngắn, đồn Phai Khắt bị làm chủ, quân địch bị bắt sống, ta thu được nhiều súng đạn mà không có tổn thất đáng kể.

Qua trận đánh này, Hoàng Văn Thái cùng các đồng đội rút ra nhiều bài học quan trọng: muốn thắng đối phương mạnh hơn phải biết nắm chắc tình hình, giữ bí mật, chọn đúng thời cơ và hiệp đồng chặt chẽ giữa các tổ chiến đấu.

Ngay ngày hôm sau, Đội tiếp tục thắng trận Nà Ngần. Hai chiến thắng liên tiếp chứng minh lực lượng tuy nhỏ nhưng có thể đánh thắng nếu biết phát huy yếu tố bất ngờ và sự ủng hộ của nhân dân.

Sau này, khi nghiên cứu về nghệ thuật quân sự Việt Nam, nhiều nhà sử học coi Phai Khắt là nơi khởi đầu cho truyền thống "lấy ít địch nhiều, lấy yếu thắng mạnh" của Quân đội nhân dân Việt Nam. Hoàng Văn Thái, từ người chiến sĩ trực tiếp tham gia trận đánh ấy, đã mang những bài học đầu tiên vào suốt quá trình làm công tác tham mưu sau này.