Trận Pháo Binh Bằng Xuồng Dã Chiến Của Anh Hùng Nguyễn Văn Lập

Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Lập (tên thật là Stefan Kubiak, sinh năm 1927 tại Gdańsk, Ba Lan) là một nhân vật vô cùng đặc biệt trong lịch sử Quân đội Nhân dân Việt Nam. Vốn là một binh lính người Ba Lan bị ép gia nhập Quân đội Lê dương Pháp, ông đã sớm nhận ra tính chất phi nghĩa của cuộc chiến và quyết định đào ngũ, gia nhập lực lượng Việt Minh vào năm 1946 tại Quảng Nam.

​Trong Chiến dịch Hè - Thu năm 1948 tại chiến trường Quảng Nam - Đà Nẵng, ông làm Trung đội trưởng thuộc Trung đoàn 108. Quân Pháp thường xuyên dùng tàu chiến và ca-nô chạy dọc sông Thu Bồn để bắn phá các làng mạc giải phóng. Lực lượng của ta khi đó vô cùng thiếu hụt hỏa lực hạng nặng để đánh trả các chiến hạm ngầm trên sông.

​Nhận nhiệm vụ tiêu diệt tàu địch, Nguyễn Văn Lập cùng đồng đội đã nghĩ ra một chiến thuật độc đáo. Ông trực tiếp tháo rời khẩu súng Oerlikon 20mm (thu được của địch) rồi gắn chặt lên một chiếc xuồng gỗ nhỏ dã chiến. Đêm ngày 25 tháng 8 năm 1948, Nguyễn Văn Lập cùng 3 chiến sĩ ngụy trang chiếc xuồng bằng cành lá băm nhỏ, bí mật chèo ra ngụy trang giữa dòng sông Thu Bồn, nằm phục kích ngay đoạn khúc ngoặt xã Điện Phong (huyện Điện Bàn).

​Rạng sáng, khi chiếc ca-nô chỉ huy của quân Pháp đi đầu đoàn tuần tra tiến vào đúng tầm ngắm cách xuồng chưa đầy 100 mét, Nguyễn Văn Lập trực tiếp đứng lên mâm súng tự chế, siết cò nhả đạn. Dải đạn 20mm ghim thẳng vào buồng lái và khoang máy, làm chiếc ca-nô bùng cháy dữ dội rồi chìm nghỉm xuống lòng sông.

​Bị bất ngờ bởi hỏa lực bối rối phát ra từ giữa mặt nước, các tàu địch đi sau hoảng loạn xả súng loạn xạ rồi vội vã tháo chạy. Trận đánh bằng "pháo hạm dã chiến" trên sông Thu Bồn của Nguyễn Văn Lập không chỉ bẻ gãy đợt càn quét của địch mà còn bảo vệ an toàn cho vùng tự do Quảng Nam. Với những đóng góp to lớn cho cách mạng Việt Nam, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào năm 2011.