Trận pháo cao xạ đầu tiên trên thung lũng Mường Thanh

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Tập đoàn căn cứ điểm của Pháp phụ thuộc hoàn toàn vào đường hàng không để tiếp viện lương thực, đạn dược và quân tiếp viện. Giới quân sự Pháp và Mỹ lúc bấy giờ tự tin rằng không lực của họ có thể đè bẹp mọi nỗ lực của bộ đội ta và bảo đảm nguồn tiếp tế không bao giờ bị gián đoạn.

Tuy nhiên, họ không ngờ rằng Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã âm thầm chuẩn bị một "bất ngờ lớn" cho không quân Pháp: Trung đoàn Pháo cao xạ 367 – lực lượng phòng không sơ khai nhưng đầy bản lĩnh của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Trung tướng Phạm Hồng Sơn nhớ lại, trong những ngày đầu của chiến dịch vào tháng 3 năm 1954, khi các khẩu pháo cao xạ 37mm lần đầu tiên nhả đạn trên bầu trời Mường Thanh, hàng loạt máy bay Pháp bị bắn rơi hoặc bắn cháy ngay tại chỗ. Mạng lưới không trung vốn được Pháp coi là bất khả xâm phạm giờ đây trở thành con đường chết.

Trước khi trận đánh diễn ra, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đích thân đến kiểm tra, động viên các chiến sĩ cao xạ. Ông dặn dò tỉ mỉ: "Các đồng chí cầm trong tay hỏa lực mới, vũ khí hiện đại của quân đội. Mỗi quả đạn bắn ra không chỉ là để hạ máy bay địch, mà là để bảo vệ từng mét giao thông hào, bảo vệ xương máu của các chiến sĩ xung kích dưới mặt đất."

Khi chứng kiến chiếc máy bay C-119 chở hàng tiếp tế của địch bị pháo cao xạ ta bắn trúng, bốc cháy đùn đùn trên bầu trời Mường Thanh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại Sở chỉ huy Mường Phăng đã biểu dương ngay lập tức các pháo thủ. Tầm nhìn của vị Tổng Tự lệnh trong việc kết hợp bộ binh, pháo binh và phòng không đã buộc quân Pháp phải thả dù từ độ cao lớn, khiến phần lớn lương thực, đạn dược rơi vào tay bộ đội ta.

Hình ảnh vị Đại tướng luôn dành sự quan tâm sát sao đến từng binh chủng mới thành lập và sự mưu trí trong chỉ đạo tác chiến đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng Trung tướng Phạm Hồng Sơn, khẳng định tài thao lược kiệt xuất của Tổng Tự lệnh Võ Nguyên Giáp trong nghệ thuật chiến tranh nhân dân.