Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

TRẦN PHÚ - NGƯỜI THANH NIÊN GIỮ VỮNG CHÍ KHÍ CHIẾN ĐẤU

Trần Phú (1904–1931) là Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam. Sinh ra tại An Thổ, Phú Yên, quê gốc ở Tùng Ảnh, Đức Thọ, Hà Tĩnh, ông trưởng thành trong một gia đình nhà nho yêu nước và trải qua tuổi thơ nhiều mất mát. Hơn 4 tuổi mồ côi cha, 6 tuổi mồ côi mẹ, nhưng Trần Phú đã vượt qua hoàn cảnh, học tập xuất sắc và sớm tham gia hoạt động yêu nước. Năm 1922, Trần Phú đỗ đầu kỳ thi Thành chung. Từ một người thầy giáo trẻ, ông từng bước tham gia hoạt động cách mạng, sang Quảng Châu, học tập tại Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông ở Liên Xô và trở về nước vào tháng 4/1930. Tháng 10/1930, ông được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên và được giao nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng, củng cố tổ chức Đảng trong giai đoạn cách mạng đầy khó khăn. Nhưng chỉ một thời gian ngắn sau, Trần Phú bị bắt. Ngày 6/9/1931, ông hy sinh tại Nhà thương Chợ Quán, Sài Gòn, khi mới 27 tuổi. Trước lúc qua đời, ông để lại lời nhắn được các tài liệu lịch sử ghi nhận: “Hãy giữ vững chí khí chiến đấu.”

Cần Thơ29/09/2026Xã Măng Bút (Đoàn xã Măng Bút)1 lượt xem0 lượt chia sẻ
TRẦN PHÚ - NGƯỜI THANH NIÊN GIỮ VỮNG CHÍ KHÍ CHIẾN ĐẤU

Có những con người bước vào lịch sử khi tuổi đời còn rất trẻ.

Họ chưa kịp sống một cuộc đời dài, chưa kịp có những tháng năm bình yên, nhưng những gì họ để lại lại vượt xa tuổi đời của chính mình.

Trần Phú là một người như thế.

Ông sinh ngày 1/5/1904 tại thôn An Thổ, xã An Dân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Quê gốc của ông ở xã Tùng Ảnh, Đức Thọ, Hà Tĩnh.

Tuổi thơ của Trần Phú không hề dễ dàng.

Cha mất khi ông mới hơn 4 tuổi. Mẹ mất khi ông mới 6 tuổi.

Một cậu bé lớn lên trong cảnh thiếu vắng cha mẹ, nhưng chính hoàn cảnh ấy lại rèn cho Trần Phú tinh thần tự lập và ý chí vượt khó. Ông học rất giỏi, luôn cố gắng vươn lên trong học tập.

Năm 1922, Trần Phú đỗ đầu kỳ thi Thành chung tại Trường Quốc học Huế.

Sau đó, ông trở thành giáo viên Trường Tiểu học Cao Xuân Dục ở Vinh.

Một người thầy giáo trẻ.

Một cuộc sống tưởng như có thể đi theo con đường bình thường.

Nhưng Trần Phú không bằng lòng với việc chỉ lo cho cuộc sống của riêng mình.

Ông chứng kiến đất nước mất độc lập, nhân dân chịu nhiều áp bức. Những câu chuyện về quê hương, về những người yêu nước và những biến động của thời cuộc thôi thúc người thanh niên ấy tìm kiếm một con đường lớn hơn cho dân tộc.

Năm 1925, ông tham gia Hội Phục Việt, sau đó tổ chức này phát triển thành Tân Việt Cách mạng Đảng.

Năm 1926, ông sang Quảng Châu và tham gia hoạt động cách mạng. Sau đó, Trần Phú được cử sang Liên Xô học tập tại Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông.

Những năm tháng học tập ấy giúp ông tiếp cận sâu hơn với lý luận cách mạng và phương pháp tổ chức phong trào.

Nhưng điều đáng chú ý là Trần Phú không xem việc học tập như một mục tiêu cho riêng mình.

Ông muốn trở về.

Trở về nơi cuộc đấu tranh đang diễn ra.

Trở về để góp sức vào việc xây dựng một tổ chức cách mạng có khả năng tập hợp và dẫn dắt phong trào.

Tháng 4/1930, Trần Phú về nước.

Đất nước lúc ấy đang trong một thời kỳ đặc biệt khó khăn. Phong trào cách mạng phát triển mạnh nhưng cũng bị thực dân Pháp đàn áp gắt gao.

Tại Hà Nội, Trần Phú có thời gian hoạt động và làm việc tại căn nhà số 90 phố Thợ Nhuộm.

Căn phòng nhỏ nơi đây trở thành một trong những địa điểm gắn với một công việc quan trọng của ông: nghiên cứu, chuẩn bị và khởi thảo Luận cương Chính trị năm 1930. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia hiện vẫn lưu giữ bản Luận cương được in và phổ biến bí mật vào cuối năm 1930.

Tháng 10/1930, tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương, Trần Phú được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên.

Ông khi ấy mới 26 tuổi.

Một người thanh niên tuổi đời còn rất trẻ phải đảm nhận trọng trách lớn trong một thời kỳ vô cùng khắc nghiệt.

Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, bản lĩnh của người lãnh đạo trẻ càng được thử thách.

Trần Phú dành nhiều tâm sức cho công tác xây dựng tổ chức, củng cố hệ thống Đảng và đào tạo cán bộ. Tháng 3/1931, ông chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ hai tại Sài Gòn, tập trung bàn về việc củng cố tổ chức sau những đợt khủng bố của thực dân Pháp.

Nhưng sự truy lùng ngày càng gắt gao.

Giữa tháng 4/1931, Trần Phú bị bắt.

Từ đây bắt đầu những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời ông.

Kẻ thù tìm mọi cách tra khảo, dụ dỗ và mua chuộc.

Nhưng Trần Phú không khuất phục.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, ngay cả trong thời gian bị giam giữ, ông vẫn tiếp tục quan tâm đến đồng chí, đồng đội và truyền đạt lý luận, kinh nghiệm hoạt động cho những người cùng bị giam.

Cơ thể ngày càng suy kiệt sau những trận tra tấn và những tháng ngày tù đày.

Nhưng điều mà họ không thể lấy đi được là ý chí.

Ngày 6/9/1931, tại Nhà thương Chợ Quán, Trần Phú trút hơi thở cuối cùng.

Ông mới 27 tuổi.

Một cuộc đời quá ngắn.

Nhưng trước khi ra đi, người thanh niên ấy để lại một lời nhắn:

“Hãy giữ vững chí khí chiến đấu.”

Không phải một lời than thở.

Không phải lời nói về sự đau đớn của bản thân.

Mà là lời nhắn dành cho những người ở lại.

Ngày nay, tại quê hương Hà Tĩnh, những kỷ vật về Trần Phú vẫn được lưu giữ. Khu di tích Tổng Bí thư Trần Phú ở Tùng Ảnh hiện bảo tồn hơn 100 tài liệu, hiện vật gắn với cuộc đời và sự nghiệp của ông.

Nhưng có lẽ thứ còn lại lâu nhất không phải là một căn nhà, một cuốn sách hay một hiện vật.

Đó là câu chuyện về một người trẻ đã lựa chọn sống có lý tưởng.

Trần Phú ra đi khi mới 27 tuổi.

Nhưng câu nói cuối cùng của ông vẫn được nhắc lại qua nhiều thế hệ.

Bởi đôi khi, giá trị của một cuộc đời không được đo bằng việc ta sống bao nhiêu năm.

Mà được đo bằng việc ta đã sống như thế nào trong những năm tháng mình có.


🌱 THÔNG ĐIỆP DÀNH CHO TUỔI TRẺ HÔM NAY

“Hãy giữ vững chí khí chiến đấu” không nhất thiết chỉ được hiểu là chiến đấu trong những hoàn cảnh đặc biệt của lịch sử.

Với người trẻ hôm nay, đó còn có thể là:

🌱 Giữ vững mục tiêu khi gặp khó khăn.

🌱 Giữ sự tử tế khi xung quanh có những điều dễ khiến mình nản lòng.

🌱 Dám học hỏi, dám bước ra khỏi vùng an toàn và không ngừng hoàn thiện bản thân.

🌱 Biết đặt trách nhiệm với cộng đồng bên cạnh những ước mơ của riêng mình.

🌱 Và quan trọng nhất, khi đã lựa chọn một con đường đúng đắn, hãy có đủ bản lĩnh để đi đến cùng.

Trần Phú sống chỉ 27 năm.
Nhưng 27 năm ấy đã trở thành một phần của lịch sử.

Có những tuổi trẻ đi qua rất nhanh.

Và cũng có những tuổi trẻ, dù đã đi qua gần một thế kỷ, vẫn còn để lại một câu hỏi cho thế hệ sau:

“Nếu mình có một tuổi trẻ, mình sẽ dùng nó để làm gì?”


Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn