Trần Phú – Người Tổng Bí thư đầu tiên, trọn đời kiên trung với lý tưởng cách mạng.
Nguyễn Thu Thủy

Trần Phú – Người Tổng Bí thư đầu tiên, trọn đời kiên trung với lý tưởng cách mạng
Đồng chí Trần Phú sinh ngày 1/5/1904, quê quán tại xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Đồng chí sinh ra trong một gia đình nhà giáo giàu truyền thống yêu nước. Cha mất khi Trần Phú mới hơn 4 tuổi, tuổi thơ sớm phải đối mặt với những mất mát và khó khăn. Nhưng chính hoàn cảnh ấy đã tôi luyện ở người thanh niên Trần Phú nghị lực vượt khó, tinh thần tự lập và ý chí vươn lên mạnh mẽ. (Tulieu Van Kien)

Từ những năm tháng ngồi trên ghế nhà trường, Trần Phú đã sớm thể hiện tinh thần yêu nước và ý thức trách nhiệm trước vận mệnh dân tộc. Năm 1922, đồng chí đỗ đầu kỳ thi Thành chung tại Huế và được bổ nhiệm làm giáo viên Trường Tiểu học Cao Xuân Dục ở Vinh. Trên bục giảng, Trần Phú không chỉ là một người thầy tận tâm với học trò mà còn truyền cho thế hệ trẻ tình yêu quê hương, đất nước và lòng căm thù chế độ thực dân. (Tulieu Van Kien)
Nhưng đối với Trần Phú, con đường của một người thầy không thể chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức. Trước cảnh đất nước mất độc lập, nhân dân sống trong áp bức, đồng chí ngày càng nhận thức sâu sắc rằng muốn giải phóng dân tộc phải tìm được một con đường cách mạng đúng đắn. Từ một trí thức trẻ giàu lòng yêu nước, Trần Phú từng bước đến với chủ nghĩa Mác - Lênin và lý tưởng cách mạng vô sản.
Trong quá trình hoạt động, đồng chí tham gia phong trào yêu nước, tích cực tuyên truyền tư tưởng cách mạng và thực hiện phong trào “vô sản hóa”. Những hoạt động thực tiễn trong công nhân và quần chúng lao động giúp Trần Phú có điều kiện hiểu sâu hơn cuộc sống, nguyện vọng và sức mạnh của nhân dân. Đó cũng là cơ sở thực tiễn quan trọng để hình thành tư duy lý luận của đồng chí sau này. (Đảng bộ Các cơ quan Đảng tỉnh Hà Tĩnh)
Cuối năm 1926, Trần Phú sang Quảng Châu hoạt động cách mạng. Sau đó, đồng chí được cử sang Liên Xô học tập. Những năm tháng ở Liên Xô đã giúp Trần Phú tiếp cận có hệ thống với chủ nghĩa Mác - Lênin và lý luận về cách mạng vô sản. Với năng lực lý luận nổi bật, đồng chí được Quốc tế Cộng sản đánh giá cao và giao những nhiệm vụ quan trọng.
Tháng 4/1930, Trần Phú trở về nước hoạt động. Theo sự phân công của Nguyễn Ái Quốc, đồng chí tham gia Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng và được giao nhiệm vụ chuẩn bị dự thảo Luận cương chính trị. Đây là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Đảng vừa ra đời, phong trào cách mạng trong nước đang phát triển mạnh mẽ nhưng cũng phải đối mặt với sự đàn áp khốc liệt của thực dân Pháp. (Tulieu Van Kien)
Tháng 10/1930, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ nhất họp tại Hương Cảng, Trung Quốc, do Trần Phú chủ trì. Hội nghị thông qua dự thảo Luận cương chính trị do đồng chí soạn thảo, Điều lệ Đảng và nhiều nghị quyết quan trọng; đồng thời quyết định đổi tên Đảng Cộng sản Việt Nam thành Đảng Cộng sản Đông Dương. Tại Hội nghị này, Trần Phú được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng khi mới 26 tuổi. (Tulieu Van Kien)
Trên cương vị Tổng Bí thư đầu tiên, Trần Phú đã dành toàn bộ trí tuệ và sức lực để xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Đồng chí đặc biệt coi trọng việc củng cố hệ thống tổ chức Đảng, phát triển cơ sở trong quần chúng, xây dựng các tổ chức đoàn thể và nâng cao trình độ lý luận của cán bộ, đảng viên. Dưới sự lãnh đạo của Trung ương, nhiều quyết nghị quan trọng được ban hành nhằm củng cố tổ chức và thúc đẩy phong trào cách mạng trong tình hình hết sức khó khăn. (Tulieu Van Kien)
Đối với Trần Phú, lý luận không phải những điều xa rời thực tế. Đồng chí luôn cố gắng vận dụng những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam và Đông Dương. Luận cương chính trị tháng 10/1930 do đồng chí dự thảo là một văn kiện quan trọng trong lịch sử Đảng, thể hiện những nỗ lực đầu tiên trong việc vận dụng lý luận cách mạng vô sản vào thực tiễn cách mạng Việt Nam. (Tulieu Van Kien)
Thế nhưng, những ngày tháng trên cương vị lãnh đạo của Trần Phú diễn ra trong một hoàn cảnh vô cùng khắc nghiệt. Thực dân Pháp tăng cường khủng bố, truy bắt cán bộ và phá vỡ nhiều cơ sở cách mạng. Trong hoàn cảnh ấy, người Tổng Bí thư trẻ tuổi vẫn không lùi bước. Đồng chí cùng Trung ương tìm mọi cách duy trì tổ chức, giữ vững phong trào và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên vào con đường cách mạng.
Đầu năm 1931, thực dân Pháp tiến hành khủng bố trắng trên diện rộng. Nhiều cán bộ lãnh đạo của Đảng lần lượt bị bắt. Ngày 18/4/1931, Trần Phú bị địch bắt tại Sài Gòn. Bị đưa qua nhiều nhà lao và phải chịu những trận tra tấn dã man, đồng chí vẫn nhất quyết không khuất phục, không tiết lộ những bí mật của Đảng. Ngay trong chốn lao tù, Trần Phú vẫn tiếp tục tuyên truyền lý tưởng cách mạng và động viên đồng chí, đồng đội giữ vững tinh thần chiến đấu. (Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh)
Những ngày cuối đời của Trần Phú là những ngày đau đớn về thể xác nhưng sáng ngời về tinh thần. Sức khỏe ngày càng suy kiệt sau những đòn tra tấn và điều kiện giam cầm khắc nghiệt. Ngày 6/9/1931, tại Nhà thương Chợ Quán, Sài Gòn, đồng chí Trần Phú trút hơi thở cuối cùng, khi mới 27 tuổi. (Sonoivu)
Tuổi đời của Trần Phú quá ngắn, nhưng cuộc đời cách mạng của đồng chí lại để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử Đảng. Từ một người thầy giáo trẻ, đồng chí đã trở thành một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của cách mạng Việt Nam và Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng. Trong một khoảng thời gian rất ngắn, Trần Phú đã để lại những đóng góp quan trọng về lý luận, tổ chức và xây dựng Đảng. (Tulieu Van Kien)
Điều khiến các thế hệ sau luôn nhớ về Trần Phú không chỉ là những chức vụ đồng chí từng đảm nhiệm, mà còn là khí phách của một người cộng sản trước thử thách sinh tử. Trước những đòn tra tấn của kẻ thù, đồng chí không đầu hàng. Trước cái chết, đồng chí không dao động. Và trước lúc hy sinh, Trần Phú vẫn căn dặn đồng chí, đồng đội phải giữ vững tinh thần chiến đấu.
“Hãy giữ vững chí khí chiến đấu!”
Một câu nói ngắn gọn nhưng mang trong mình sức mạnh của cả một thế hệ cách mạng. Đó không chỉ là lời căn dặn dành cho những người đồng chí đang ở bên cạnh Trần Phú trong những giờ phút cuối cùng, mà còn trở thành biểu tượng cho ý chí kiên cường của người cộng sản Việt Nam. (Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh)
Trần Phú ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng lý tưởng mà đồng chí theo đuổi không vì thế mà mất đi. Trái lại, sự hy sinh của người Tổng Bí thư đầu tiên đã trở thành một phần trong lịch sử đấu tranh đầy gian khổ nhưng hào hùng của dân tộc.
Hơn chín thập kỷ đã trôi qua, nhưng hình ảnh Trần Phú vẫn còn đó — một người thanh niên giàu lòng yêu nước, một nhà lý luận có tư duy sâu sắc, một người lãnh đạo đầy trách nhiệm và trên hết là một người cộng sản kiên trung, bất khuất.
Cuộc đời Trần Phú là một cuộc đời ngắn ngủi nhưng trọn vẹn. Đồng chí đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho đất nước, dành trí tuệ cho cách mạng và dành cả sự sống của mình cho lý tưởng mà mình tin tưởng. Có lẽ chính vì thế, thời gian không thể làm phai mờ tên tuổi của người Tổng Bí thư đầu tiên.
Trần Phú đã đi qua cuộc đời chỉ trong 27 năm, nhưng 27 năm ấy đã trở thành một dấu son trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Và lời căn dặn “Hãy giữ vững chí khí chiến đấu!” vẫn còn vang vọng như một lời nhắc nhở về lòng yêu nước, bản lĩnh và sự kiên định trước mọi thử thách của các thế hệ hôm nay và mai sau.



