Trần Phú - Tấm gương hi sinh anh dũng
Trần Phú (1904 – 1931) là Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam — một hình mẫu tiêu biểu cho chí khí, nhiệt huyết và tinh thần xả thân của thế hệ thanh niên yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX.
1. Tuổi trẻ yêu nước và con đường đến với cách mạng
Xuất thân: Ông sinh ngày 01/05/1904 tại xã An Dân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên; quê gốc ở xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Sớm mồ côi cả cha lẫn mẹ từ nhỏ, ông kiên trì vượt khó vươn lên trong học tập.
Tích cực hoạt động thanh niên:
Sau khi tốt nghiệp Trường Quốc học Huế, ông về dạy học tại Trường Tiểu học Cao Xuân Dục (Vinh, Nghệ An). Tại đây, ông trực tiếp chứng kiến nỗi khổ cực của nhân dân lao động và bắt đầu hình thành hoài hão cách mạng.
Năm 1925, khi mới 21 tuổi, ông cùng một số tri thức trẻ tham gia thành lập Hội Hưng Nam (sau đổi thành Hội Phục Việt / Tân Việt Cách mạng Đảng) — tổ chức nhóm họp những thanh niên trí thức yêu nước tìm con đường giải phóng dân tộc.
Năm 1926, ông được cử sang Quảng Châu (Trung Quốc) gặp Nguyễn Ai Quốc và gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, được đào tạo bài bản về lý luận cách mạng.
Từ năm 1927 đến 1929, ông được cử sang Liên Xô học tập tại Trường Đại học Phương Đông (Mát-scơ-va) và tốt nghiệp xuất sắc.
2. Công lao cách mạng to lớn
Soạn thảo Luận cương Chính trị năm 1930:
Tháng 4/1930, Trần Phú về nước hoạt động và được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Lâm thời.
Tháng 10/1930, tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương họp ở Hương Cảng (Trung Quốc), ông trực tiếp dự thảo bản Luận cương Chính trị lịch sử. Bản Luận cương đã xác định rõ tính chất, nhiệm vụ, động lực và đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam: tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa.
Trở thành Tổng Bí thư đầu tiên:
Cũng tại Hội nghị tháng 10/1930, ông được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam khi mới 26 tuổi.
Ông đã dốc toàn bộ tâm huyết củng cố hệ thống tổ chức Đảng, lãnh đạo phong trào đấu tranh của công nông (tiêu biểu là phong trào Xô viết Nghệ - Tĩnh).
3. Tấm gương hy sinh anh dũng
Sa vào tay địch: Ngày 18/04/1931, ông bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn. Trong suốt những ngày tháng bị giam cầm và tra tấn dã man tại bốt Catinat và Khám Cùng, ông vẫn giữ vững khí tiết người cộng sản, không khai báo bất kỳ thông tin nào của Đảng.
Lời nhắn nhủ bất tử: Do bị tra tấn dã man và chế độ lao tù khắc nghiệt, sức khỏe ông suy kiệt. Ông trút hơi thở cuối cùng tại Nhà thương Chợ Quán (Sài Gòn) vào ngày 06/09/1931 khi vừa tròn 27 tuổi. Trước khi hy sinh, ông để lại lời nhắn nhủ lịch sử cho đồng chí, đồng đội:
"Hãy giữ vững chí khí chiến đấu!"
