Trần Phú – Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam

Trần Phú (1904–1931) là nhà lãnh đạo cách mạng xuất sắc, Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông sinh ngày 1 tháng 5 năm 1904 tại xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, trong một gia đình nhà nho yêu nước. Thuở nhỏ, Trần Phú nổi tiếng thông minh, hiếu học và sớm chứng kiến cảnh nhân dân bị thực dân Pháp áp bức, bóc lột. Điều đó đã hun đúc trong ông lòng yêu nước và ý chí đấu tranh giải phóng dân tộc.

Năm 1925, Trần Phú tham gia Hội Phục Việt (sau đổi tên thành Tân Việt Cách mạng Đảng), tích cực hoạt động tuyên truyền, vận động thanh niên yêu nước. Năm 1926, ông sang Quảng Châu (Trung Quốc) để hoạt động cách mạng và được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Sau đó, ông được cử sang Liên Xô học tại Trường Đại học Phương Đông, nơi đào tạo cán bộ cách mạng của Quốc tế Cộng sản. Trong thời gian học tập, Trần Phú tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lênin và tích lũy nhiều kinh nghiệm về công tác tổ chức, lãnh đạo cách mạng.

Năm 1930, sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, Trần Phú trở về nước hoạt động. Tháng 10 năm 1930, tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ông được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương. Ông đã soạn thảo Luận cương chính trị tháng 10 năm 1930, xác định những phương hướng cơ bản của cách mạng Đông Dương trong giai đoạn đầu, góp phần xây dựng và củng cố tổ chức Đảng.

Tháng 4 năm 1931, Trần Phú bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn. Trong nhà tù, ông bị tra tấn vô cùng dã man nhưng vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, không khai báo bí mật của Đảng. Ngày 6 tháng 9 năm 1931, ông qua đời tại Nhà thương Chợ Quán (Sài Gòn) khi mới 27 tuổi. Trước lúc hy sinh, ông để lại lời nhắn nổi tiếng: "Hãy giữ vững chí khí chiến đấu."

Cuộc đời ngắn ngủi nhưng đầy cống hiến của Trần Phú đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Ông được tôn vinh là người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh và là một trong những nhà lãnh đạo đầu tiên đặt nền móng cho sự phát triển của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tên tuổi của Trần Phú được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình trên cả nước, mãi mãi là biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần cách mạng bất khuất.