Trần Phú với những hoạt động yêu nước cách mạng, xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức trong những ngày đầu mới thành lập
Được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng khi còn rất trẻ, đồng chí Trần Phú đã thể hiện là một nhà lý luận sắc bén, góp phần quan trọng vào việc hoạch định đường lối cách mạng Việt Nam. Đồng chí cũng là người rất chú trọng nghiên cứu, tổng kết thực tiễn cách mạng, vận dụng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê-nin vào thực tiễn để lãnh đạo công nông trong cuộc đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người. Nói đến Trần Phú, không thể không nhắc đến bản dự thảo Luận cương chính trị của Đảng năm 1930. Dự thảo Luận cương chính trị được soạn thảo dưới ánh sáng của Nghị quyết Đại hội VI Quốc tế Cộng sản năm 1928, đồng thời được bổ sung bằng những kết quả tổng kết từ thực tiễn phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam. Dự thảo Luận cương chính trị có sự đóng góp của trí tuệ tập thể, song phần đóng góp trực tiếp nhất là của đồng chí Trần Phú.
Trên cơ sở phân tích những đặc điểm kinh tế - xã hội, sự phân hóa giai cấp ở Đông Dương, Luận cương chính trị chỉ rõ: Cuộc cách mạng ở Đông Dương là cách mạng tư sản dân quyền do chính đảng của giai cấp vô sản lãnh đạo. Cuộc cách mạng đó có nhiệm vụ đánh đổ bọn đế quốc, thực dân và phong kiến tay sai, thực hiện dân tộc độc lập, người cày có ruộng, bỏ qua thời kỳ phát triển tư bản chủ nghĩa, tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội. Nhân tố quyết định thắng lợi của cuộc cách mạng này là sự lãnh đạo của một đảng cộng sản có đường lối chính trị đúng đắn, liên hệ mật thiết với quần chúng; cách mạng Đông Dương muốn thắng lợi phải lấy công nông làm động lực chính. Con đường đi tới thắng lợi phải là con đường bạo lực cách mạng, vũ trang khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân.
Trong điều kiện Đảng ta mới thành lập, trình độ lý luận trong Đảng còn hạn chế, bản Luận cương chính trị là kết quả có ý nghĩa lớn trong việc tiếp thu, vận dụng đường lối cách mạng thuộc địa và nửa thuộc địa của Quốc tế Cộng sản vào tình hình Đông Dương để vạch ra mục đích, nhiệm vụ, bước đi (hai giai đoạn cách mạng), động lực cách mạng và vai trò lãnh đạo của giai cấp vô sản, tầm quan trọng của sức mạnh đoàn kết quốc tế đối với thắng lợi của cách mạng Đông Dương... Cùng với Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo và được thông qua tại Hội nghị hợp nhất đầu năm 1930, Luận cương chính trị đã góp phần hình thành đường lối cơ bản của cách mạng Việt Nam, đưa cách mạng vượt qua những thử thách, từng bước đi tới thắng lợi vẻ vang.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá: “Trong bản Cương lĩnh cách mạng tư sản dân quyền năm 1930, Đảng đã nêu rõ nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến, thực hiện dân tộc độc lập, người cày có ruộng. Cương lĩnh ấy rất phù hợp với nguyện vọng thiết tha của đại đa số nhân dân ta là nông dân. Vì vậy, Đảng đã đoàn kết được những lực lượng cách mạng to lớn chung quanh giai cấp mình. Còn các đảng phái của các giai cấp khác thì hoặc bị phá sản, hoặc bị cô lập. Do đó, quyền lãnh đạo của Đảng ta - Đảng của giai cấp công nhân - không ngừng củng cố và tăng cường”(3).
Đồng chí Trần Phú cùng với Ban Chấp hành Trung ương Đảng lãnh đạo cao trào công nông toàn quốc, uốn nắn phong trào khi mắc sai lầm, bị khủng bố trắng, bảo vệ con đường và lý tưởng cách mạng đã lựa chọn. Đồng chí hết sức chú trọng việc tổ chức, tuyên truyền giác ngộ quần chúng, định hướng cho quần chúng đi theo con đường của Cách mạng Tháng Mười Nga (năm 1917). Đồng chí sớm tiến hành thành lập các cơ quan ngôn luận của Đảng; tháng 12-1930, cùng với Ban Thường vụ Trung ương quyết định xuất bản Báo Cờ vô sản và Tạp chí Cộng sản nhằm “mục đích làm rõ chính sách và phê bình mọi sai trái, lầm lỗi và yếu kém” trong công tác của Đảng, đồng thời cũng để đăng “những bài luận, giải thích” nhằm tạo diễn đàn cho “các đồng chí có thể bày tỏ ý kiến”. Đồng chí Trần Phú cũng đã lập ra Ban Tuyên truyền do một đồng chí Ủy viên Thường vụ Trung ương phụ trách. Điều đó chứng tỏ Tổng Bí thư Trần Phú rất coi trọng công tác tư tưởng - lý luận; có ý thức sâu sắc về vai trò của nó đối với công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Qua thực tiễn lãnh đạo và đấu tranh, số lượng đảng viên của Đảng đã tăng lên nhanh chóng(4).
Đánh giá công lao của đồng chí Trần Phú, bài Tưởng nhớ đồng chí Trần Phú, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương, đăng trang trọng trên Tạp chí Quốc tế Cộng sản số 5-1932, đã viết: “Dưới sự lãnh đạo cương quyết của đồng chí Trần Phú, Đảng ta đã trở thành một đảng quần chúng thực sự và đã tiến hành những công việc lớn lao về tổ chức và lãnh đạo các tầng lớp quần chúng đông đảo trong cuộc đấu tranh cách mạng. Chỉ trong khoảng 1 năm (từ tháng 4-1930 đến tháng 4-1931), Đảng chúng tôi đã có thể tổ chức được 2.400 đảng viên vào Đảng; 1.500 đoàn viên vào Đoàn Thanh niên Cộng sản; 6.000 người vào Công hội đỏ, và 64.000 người vào các hội nông dân; lãnh đạo hơn 100 cuộc đình công của công nhân và 400 cuộc biểu tình của nông dân; trong 17 vùng thuộc bắc Trung Kỳ, Đảng đã có thể lập nên chính quyền xôviết trong một thời gian”(5).

Phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh - đỉnh cao của phong trào cách mạng 1930 - 1931 do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo _Nguồn: Tư liệu TTXVN



