Trận phục kích bẻ gãy chiến thuật "Hạm đội nhỏ trên sông" tại rạch Ba Rài năm 1967.

Vào năm 1967, quân đội Mỹ bắt đầu áp dụng một chiến thuật đường thủy vô cùng hiện đại trên chiến trường sông nước đồng bằng sông Cửu Long, gọi là Chiến thuật "Hạm đội nhỏ trên sông" (Mobile Riverine Force). Họ dùng các tàu chiến bọc thép hạng nặng mang tên ATC và hỏa lực cực mạnh, điên cuồng càn quét dọc các tuyến sông rạch để đánh phá căn cứ của ta. Mỹ tin rằng những "pháo đài nổi" đầy thép này sẽ làm chủ hoàn toàn vùng sông nước.

Đầu tháng 9 năm 1967, nhận được tin tình báo một đoàn tàu chiến lớn của Mỹ chuẩn bị mở cuộc càn quét quy mô lớn dọc theo dòng rạch Ba Rài (thuộc Mỹ Tho, Tiền Giang ngày nay), Bộ Chỉ huy Tiểu đoàn 263 (Giải phóng quân miền Nam) phối hợp cùng du kích địa phương quyết định tổ chức một trận phục kích quy mô lớn ngay trên dòng sông này.

Để đối đầu với những con tàu bọc thép kiên cố, các chiến sĩ ta đã nảy ra một sáng kiến ngụy trang vô cùng táo bạo. Thay vì đặt trận địa trên bờ lộ liễu, các chiến sĩ công binh đã lặn xuống lòng sông, dùng những thân cây dừa già đóng cọc sâu xuống bùn, làm thành những bệ đỡ vững chắc ngay dưới mặt nước để đặt súng ĐKZ và súng B41. Người lính xạ thủ phải ngâm mình dưới nước suốt nhiều giờ liền, bên trên ngụy trang bằng những khóm bèo tây (lục bình) dập dềnh để lừa mắt giặc. Trên bờ, các chiến sĩ du kích dùng các cành cây đước, cây bần che kín các công sự, tạo thành một túi lửa bí mật dài hơn 2 km.

Sáng ngày 15/9/1967, dòng sông Ba Rài đang yên ả thì bị xé toạc bởi tiếng gầm rú của động cơ. Đoàn tàu chiến Mỹ gồm hơn 20 chiếc bọc thép hộ tống nhau tiến vào lòng rạch, súng trên tàu không ngừng bắn xối xả vào hai bên bờ để thăm dò.

Đúng lúc chiếc tàu đi đầu lọt vào tầm ngắm sát sườn, hiệu lệnh tấn công vang lên. Từ dưới mặt nước, những khóm lục bình bất ngờ rẽ lối, súng ĐKZ và B41 đồng loạt nổ súng ở cự ly cực gần. Những quả đạn lao thẳng vào phần khoang máy và đài chỉ huy của tàu giặc. Tiếng nổ kinh hoàng liên tiếp vang lên, chiếc tàu đi đầu bốc cháy ngùn ngụt, quay ngang làm cản trở cả đoàn tàu phía sau.

Trận địa trên bờ lập tức chi viện, trút bão lửa xuống đội hình địch đang hoảng loạn. Do dòng sông chật hẹp, các tàu chiến Mỹ va vào nhau, không thể quay đầu hay phát huy hỏa lực tầm xa. Suốt nhiều giờ chiến đấu kiên cường, quân và dân ta đã bắn chìm và bắn hỏng nặng 16 tàu chiến bọc thép của Mỹ, loại khỏi vòng chiến đấu hàng trăm tên địch.

Trận đánh rạch Ba Rài năm 1967 đã đi vào chính sử như một chiến công vang dội, bẻ gãy hoàn toàn sự tự tin của quân đội Mỹ vào chiến thuật "Hạm đội nổi". Trận đánh cho thấy một thực tế lịch sử sinh động: Dù kẻ thù có vũ khí hiện đại và trang bị giáp thép kiên cố đến đâu, cũng phải chịu khuất phục trước sự mưu trí, lòng dũng cảm và nghệ thuật tác chiến độc đáo của quân và dân ta dưới sự lãnh đạo, tổ chức tài tình của Đảng.