Trận Phục Kích Của Quân Giải Phóng Miền Nam Quét Sạch Quân Mỹ
Chiến dịch Masher (1966) (hay còn gọi là Chiến dịch Cánh Trắng/Thắng Phong II) diễn ra tại Bình Định là một trong những chiến dịch "Tìm và diệt" quy mô lớn đầu tiên của quân đội Mỹ bị bẻ gãy bởi chiến thuật vận động phục kích và chống càn kiên cường của Quân Giải phóng Miền Nam. Chiến dịch này đánh dấu sự thất bại của Mỹ trong việc nhổ tận gốc Sư đoàn 3 Sao Vàng và phá vỡ hành lang chiến lược tại vùng duyên hải miền Trung.
Bảng so sánh lực lượng và thương vong trong chiến dịch
Tiêu chí
Quân đội Hoa Kỳ và đồng minh (VNCH, Hàn Quốc)
Quân Giải phóng Miền Nam (PAVN/VC)
Lực lượng
Sư đoàn Không kỵ số 1, Thủy quân lục chiến Mỹ, quân chư hầu.
Sư đoàn 3 Sao Vàng, lực lượng bộ đội địa phương và du kích.
Hỏa lực hỗ trợ
Không quân tầm xa, pháo binh hạm đội, trực thăng vận tối tân.
Súng máy, mìn định hướng, lựu đạn và vũ khí bộ binh cá nhân.
Thương vong (Phía Mỹ công bố)
288 lính Mỹ tử trận, 990 lính bị thương.
1.342 người hy sinh (Mỹ tuyên bố bổ sung thêm 808 từ đồng minh).
Thực tế vũ khí tịch thu
Thu giữ rất ít: 65 vũ khí cộng đồng, 189 vũ khí cá nhân.
Giữ vững phần lớn khí tài, lực lượng cơ động rút lui an toàn.
Lưu ý: Số liệu thương vong của Quân Giải phóng do Mỹ công bố bị thổi phồng nhiều lần, thực tế bao gồm hàng ngàn dân thường bị sát hại trong các vùng càn quét và được tính vào "đếm xác" đối phương.
Ý nghĩa chiến lược của "Cánh cửa thép" (Firebases Steel)
Trong kế hoạch tác chiến "Búa và Đe" (Hammer and Anvil), bộ chỉ huy Mỹ thiết lập các trạm hỏa lực kiên cố mang mật danh Đồng và Thép (Firebases Copper/Brass & Steel) trên các vùng núi phía tây Bồng Sơn nhằm tạo thành một "cánh cửa thép" chặn đứng và cô lập mọi ngả đường rút lui của lực lượng cách mạng.
Tuy nhiên, địa hình rừng rậm hiểm trở cùng chiến thuật "bám thắt lưng địch mà đánh" đã vô hiệu hóa hoàn toàn lá chắn này:
Vô hiệu hóa oanh tạc: Các trận bão lửa không kích không thể làm sạch tán rừng rậm, khiến bộ binh Mỹ phải dùng thang dây tụt xuống và rơi thẳng vào trận địa phục kích chờ sẵn.
Kìm chân diện rộng: Các chốt du kích đơn lẻ tận dụng địa hình hiểm trở bẻ gãy các mũi tiến công tầm xa, kìm chân các tiểu đoàn sừng sỏ thuộc Sư đoàn Không kỵ số 1 suốt nhiều giờ liền.
Diễn biến biên niên chiến dịch (24/01/1966 – 06/03/1966)
Ngày 24/01/1966: Mỹ cùng quân đồng minh phát động chiến dịch càn quét lớn đánh qua tỉnh Bình Định.
Ngày 28/01 - 12/02/1966 (Trận Bồng Sơn): Mỹ vấp phải sự kháng cự mãnh liệt. Điển hình có những chiến sĩ Quân Giải phóng bị thương vẫn một mình dùng súng máy và lựu đạn kìm chân cả sư đoàn lính Mỹ suốt một giờ.
Giai đoạn giữa tháng 2/1966: Lữ đoàn 3 Mỹ bị tàn phá nặng nề tiểu đoàn vũ khí hạng nặng tại thung lũng An Lão, buộc phải tạm dừng hành quân phản công để củng cố lực lượng.
Ngày 01/03/1966: Mỹ huy động tổng lực không kích và pháo kích ven biển, cố gắng đổ bộ dốc toàn lực bao vây đầm lầy Trà Ổ nhưng vấp phải hỏa lực đánh trả dữ dội.
Ngày 06/03/1966: Nhận thấy phần lớn chủ lực Quân Giải phóng đã chủ động rút lui an toàn từ cuối tháng 2, quân Mỹ buộc phải tuyên bố kết thúc chiến dịch trong thế sa lầy
