Trận phục kích trên đê sông Đáy và viên đạn cuối cùng của người đội viên 15 tuổi
Trận đánh đã giải thoát được gần trăm đồng bào bị địch bắt giữ, phá hủy nhiều xe quân sự — nhưng khi lực lượng quá chênh lệch khiến quân địch phản công dữ dội, cậu thiếu niên liên lạc ấy vẫn không chịu đầu hàng, chiến đấu đến khi viên đạn cuối cùng trong súng đã hết.
Dương Văn Nội sinh năm 1932, quê xã Tiên Tân, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Cậu được giác ngộ cách mạng sau khi theo bố mẹ lên Hà Nội, tham gia làm đội viên đội giao thông liên lạc khu Thăng Long, Hà Nội. Tháng 3/1947, đơn vị của cậu được giao nhiệm vụ chốt giữ khu vực chợ Giang Xá, cách Hà Nội 16km, nhằm ngăn chặn quân Pháp lấn chiếm ra vùng tự do — nhiệm vụ đòi hỏi phải trực tiếp đối đầu với những đoàn quân trang bị đầy đủ vũ khí hiện đại hơn hẳn.
Sáng 2/4/1947, Dương Văn Nội cùng các chiến sĩ trong trung đội tổ chức phục kích một đoàn xe chở quân của địch trên đê sông Đáy thuộc địa phận xã Yên Sở, huyện Hoài Đức. Trận đánh diễn ra hết sức quyết liệt. Đơn vị của cậu đã phá hủy được một số xe vận tải quân sự, tiêu diệt 50 tên địch, đồng thời giải thoát được gần 100 đồng bào đang bị địch bắt giữ và thu lại một số tài sản cho nhân dân — riêng cậu trực tiếp tiêu diệt được 3 tên địch trong trận này.
Nhưng do lực lượng giữa hai bên quá chênh lệch, quân Pháp nhanh chóng tràn lên phản công dữ dội. Cậu bị địch bao vây tứ phía, song không hề có ý định đầu hàng, mà tiếp tục nổ súng chiến đấu đến viên đạn cuối cùng trước khi anh dũng hy sinh, khi mới 15 tuổi. Xúc động trước tấm gương hy sinh quả cảm của người thiếu niên trẻ tuổi, sau này nhạc sĩ Phong Nhã đã lấy cảm hứng để sáng tác nên những ca khúc thiếu nhi cách mạng nổi tiếng, còn tên cậu được đặt cho một đài tưởng niệm tại chính quê hương Hà Nam, nơi thế hệ sau vẫn đến thắp hương tưởng nhớ.
