TRẦN QUANG DIỆU
Trần Quang Diệu (1760-1802) danh tướng, chồng của nữ tướng Bùi Thị Xuân, tham gia phong trào Tây Sơn rất sớm, có tham dự trận đại phá quân Thanh xuân Kỉ Dậu. Năm 1789 được Quang Trung cử làm đốc trấn, trông coi việc xây dựng thành Phượng Hoàng trung đô Nghệ An. Năm 1790-1791, chỉ huy các cuộc đánh dẹp lực lượng chống đối của nhà Lê cũ. Bấy giờ, bọn hoàng thân Lê Duy Chỉ được một số tù trưởng Bảo Lạc (Hà Tuyên), Cao Bằng và cả quốc trưởng Vạn Tượng (Lào) giúp đỡ, hoạt động khá mạnh mẽ. Trần Quang Diệu đã đánh tan quân Lê Duy Chỉ và các lực lượng cấu kết trên. Thời Quang Toản, ông là chủ tướng quan trọng nhất đánh thế lực Nguyễn Ánh, giữ phần đất phía Nam. Năm 1801, ông đánh chiếm lại thành Quy Nhơn nhưng không bắt tội bọn lính trong thành, ngược lại cho chôn cất 2 viên tướng Ngô Tùng Chu và Võ Tánh tử tế. Năm 1802, ông dẫn tướng binh ra Nghệ An để lo chống giữ, ông bị bắt tại Thanh Chương, Nguyễn Ánh muốn chiêu dụ nhưng ông không chịu khuất phục, Nguyễn Ánh đã giết ông.
