Trần Quang Khải (Vị tướng thi sĩ, chống Nguyên Mông) (Thế kỷ 13)

Trần Quang Khải là con trai thứ ba của vua Trần Thái Tông, đồng thời là một danh tướng, một nhà thơ nổi tiếng của triều Trần. Ông là một trong những vị tướng trụ cột, cùng với Trần Hưng Đạo, làm nên chiến thắng vĩ đại chống Nguyên Mông.

Trần Quang Khải nổi tiếng với vai trò Tổng chỉ huy trong trận đánh quyết định tại Chương Dương và Hàm Tử năm 1285. Đây là hai trận phản công mang tính chất bước ngoặt, từ thế bị động chuyển sang thế chủ động, giúp quân dân nhà Trần đánh đuổi quân Nguyên Mông ra khỏi kinh thành Thăng Long lần thứ hai.

Sau chiến thắng, ông đã viết bài thơ Tụng giá hoàn kinh sư (Theo xa giá về kinh) với những câu thơ hào sảng, thể hiện khí phách chiến thắng và sự lạc quan:

Đoạt sáo Chương Dương độ, Cầm Hồ Hàm Tử quan. Thái bình tu trí lực, Vạn cổ thử giang san.

(Chương Dương cướp giáo giặc, Hàm Tử bắt quân Hồ. Thái bình nên gắng sức, Muôn thuở vững giang san.)

Trần Quang Khải là hiện thân của sự kết hợp giữa tài năng quân sự và tài năng văn chương, góp phần làm rạng rỡ thời đại nhà Trần.