Trần Quốc Hương

Giữa những năm tháng chiến tranh, có một trận tuyến không vang tiếng súng, không có chiến hào hay những lá cờ tung bay. Đó là trận tuyến của những người hoạt động bí mật, nơi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng cả tính mạng. Trần Quốc Hương, với bí danh Mười Hương, là một trong những người gắn bó sâu sắc với trận tuyến thầm lặng ấy.

Sinh năm 1924 tại Vụ Bản, Bình Lục, Hà Nam, Trần Quốc Hương sớm chứng kiến cuộc sống khó khăn của người dân dưới ách cai trị của thực dân Pháp. Khi mới khoảng 13 tuổi, ông đã tham gia phong trào thanh niên dân chủ. Những năm tháng tuổi trẻ của ông gắn với hoạt động cách mạng và nhiều lần đối mặt với sự truy bắt của đối phương. Có thời gian ông bị giam tại nhà tù Hỏa Lò nhưng vẫn tiếp tục giữ vững niềm tin và ý chí của mình.

Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tiếp tục hoạt động trong lĩnh vực tình báo. Trong kháng chiến chống Pháp, ông từng giữ nhiệm vụ tại Nha Tình báo Trung ương. Đến năm 1954, ông được điều động vào miền Nam để tham gia tổ chức mạng lưới tình báo trong tình hình mới. Đây là một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm, bởi những người hoạt động phải sống giữa vòng kiểm soát của đối phương nhưng vẫn phải giữ được bí mật và duy trì liên lạc.

Tại miền Nam, Mười Hương cùng các đồng đội tổ chức những lớp huấn luyện nghiệp vụ và xây dựng mạng lưới tình báo. Ông không chỉ trực tiếp chỉ huy mà còn chú ý lựa chọn, đào tạo những con người có khả năng hoạt động lâu dài trong lòng địch. Trong số đó có Vũ Ngọc Nhạ, Phạm Ngọc Thảo và Phạm Xuân Ẩn.

Đặc biệt, ông từng có những cuộc gặp gỡ với Phạm Xuân Ẩn và nhận thấy ở người thanh niên ấy khả năng quan sát, giao tiếp và thu thập thông tin. Ông ủng hộ việc đưa Phạm Xuân Ẩn sang Mỹ học báo chí, bởi nghề báo có thể giúp người hoạt động tiếp xúc với nhiều tầng lớp xã hội và có điều kiện tiếp cận nhiều nguồn thông tin. Sau này, Phạm Xuân Ẩn trở thành một trong những nhà tình báo nổi tiếng của Việt Nam.

Công việc của Trần Quốc Hương không phải lúc nào cũng thuận lợi. Năm 1958, ông bị bắt và trải qua thời gian tù đày. Nhưng ngay cả trong hoàn cảnh đó, ông vẫn giữ bí mật về tổ chức và đồng đội. Những người từng làm việc cùng ông vẫn tiếp tục hoạt động, giữ liên lạc và hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Sau năm 1975, Trần Quốc Hương tiếp tục đảm nhiệm nhiều công việc khác nhau. Ông từng giữ các chức vụ như Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch và Trưởng Ban Nội chính Trung ương.

Ngày 11 tháng 6 năm 2020, Trần Quốc Hương qua đời, khép lại một cuộc đời hơn tám mươi năm hoạt động cách mạng. Điều còn lại trong câu chuyện về ông không chỉ là những chức vụ hay phần thưởng, mà còn là hình ảnh một người chỉ huy đứng phía sau những trận tuyến bí mật, âm thầm tổ chức và bảo vệ những người đang hoạt động giữa vòng vây đối phương.

Giữa “thời hoa lửa”, có những người được nhớ đến bởi những trận đánh vang dội, nhưng cũng có những người được nhớ đến bởi sự lặng thầm. Trần Quốc Hương là một trong những con người như thế – dành phần lớn cuộc đời cho một trận tuyến mà sự thành công nhiều khi được đo bằng việc không ai biết mình đang làm gì.