Trần Quốc Toản – Cậu bé mười lăm tuổi, xung phong ra trận, vì nước không tiếc mạng mình
Trần Quốc Toản sinh ra trong gia đình quý tộc triều Trần, từ nhỏ đã có tính cách cương nghị, dũng cảm hơn người cùng trang lứa. Khi giặc Nguyên – Mông chuẩn bị tràn vào nước ta lần thứ ba, tin tức đến đâu, người dân lo lắng đến đó. Một buổi triều đình họp, vua hỏi ai có ý kiến chống giặc, có người đề nghị tạm hòa để tránh thiệt hại, cậu bé Quốc Toản nghe thấy liền bực bội, nghiền nát quả cam trong tay đến nỗi nước chảy ra mà không hay biết. Cậu nói to: "Nếu không đánh giặc, chúng ta sẽ làm nô lệ đời đời, tôi không chịu sống như vậy!".
Về nhà, cậu tập hợp hơn một nghìn thanh niên cùng chí hướng, tự đóng quân phục, rèn vũ khí, tổ chức thành một đội quân riêng. Đội quân của cậu đều là những người trẻ tuổi, chưa từng trải trận mạc, nhưng ai cũng có một lòng quyết tâm không gì lay chuyển được. Trước khi ra trận, Quốc Toản nói với mọi người: "Chúng ta còn trẻ, nhưng không có nghĩa là yếu. Tổ tiên ta đã giữ nước bao đời, bây giờ đến lượt ta, dù chết cũng không để giặc bước vào đất ta".
Khi giặc tràn vào, thế lực rất mạnh, các cánh quân ta phải tạm rút lui. Trần Quốc Toản dẫn quân xông ra chặn giặc tại khu vực Tây Kết, nơi đường đi hẹp, cây cối rậm rạp. Cậu đi trước, cầm gươm hai lưỡi, xông vào giữa trận địch, đánh đâu thắng đó. Quân giặc thấy một cậu bé dám chống lại cả đội lớn, ban đầu khinh thường, nhưng khi thấy cậu chiến đấu dũng cảm vô cùng, họ bắt đầu sợ hãi.
Trận chiến kéo dài suốt nhiều giờ, quân ta ít người hơn, nhưng ai cũng chiến đấu đến cùng, không ai chịu lùi bước. Trần Quốc Toản bị thương nhiều nơi, máu chảy đầy người, nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu, cho đến khi ngã xuống, vẫn hướng về phía quê hương. Cậu ra đi khi mới mười lăm tuổi, chưa kịp thấy ngày nước nhà hoàn toàn yên bình, nhưng cái chết của cậu đã thức tỉnh cả nước: ngay cả những người trẻ nhất cũng sẵn sàng hy sinh cho Tổ quốc, thì không có lý do gì chúng ta đầu hàng.
Sau này, khi giặc bị đánh bại hoàn toàn, vua và triều đình truy tặng cậu danh hiệu cao quý, nhân dân lập đền thờ, mãi ghi nhớ tấm gương. Trần Quốc Toản đã để lại bài học vĩ đại nhất: yêu nước không phân tuổi tác, không phân địa vị, chỉ cần có lòng dũng cảm và quyết tâm, thì bất kỳ ai cũng có thể làm nên điều phi thường.



