Trần Quốc Toản – Hoài Văn hầu trẻ tuổi với tấm lòng son sắt và câu nói "Bóp nát quả cam" chấn động lịch sử

• Trần Quốc Toản sinh năm 1267, là con trai của Vũ Duệ vương Trần Ích và là cháu gọi vua Trần Nhân Tông bằng chú. Dù sinh ra trong hoàng tộc quyền quý, từ nhỏ ông đã sớm bộc lộ chí khí hơn người, thượng võ tinh thông và một lòng sục sôi lòng yêu nước trước họa ngoại xâm đang đe dọa bờ cõi.

Năm 1282, trước nguy cơ giặc Nguyên Mông sang xâm lược nước ta lần thứ hai, triều đình nhà Trần triệu tập hội nghị Bình Than để bàn kế sách đánh giặc. Vì tuổi đời còn quá nhỏ nên Trần Quốc Toản không được vào dự họp bàn việc nước. Căm giận vì không được góp sức gánh vác giang sơn, đứng trước cửa điện, ông đã bóp nát quả cam trong tay lúc nào không biết. Hành động uy dũng và tấm lòng trung quân ái quốc ấy đã làm chấn động cả triều đình, khiến vua Trần Nhân Tông vô cùng cảm phục và ban cho ông một lá đại kỳ mang sáu chữ vàng: "Sắc phong thiếu niên anh hùng, phá cường địch, báo hoàng ân" (Phá cường địch, báo hoàng ân).

Nhận được binh quyền, Trần Quốc Toản tự mình chiêu mộ hơn một ngàn tráng đinh, sắm sửa vũ khí, chiến thuyền, lập nên đội quân hùng mạnh mang cờ sáu chữ vàng xông pha trận mạc. Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông (1285), ông trực tiếp tham gia nhiều trận đánh ác liệt, dũng mãnh xông lên tuyến đầu chiến đấu lập công lớn, khiến giặc phải kinh hồn bạt vía mỗi khi đối mặt.

Mùa hè năm 1285, trong một trận giao chiến quyết liệt với đại quân giặc tại sông Như Nguyệt, do lực lượng chênh lệch và chiến đấu đến giọt máu cuối cùng, người thiếu niên anh hùng Trần Quốc Toản đã anh dũng hy sinh khi mới tròn 18 tuổi.

Sự hy sinh lẫm liệt của ông đã trở thành bản anh hùng ca bất tử về thế hệ trẻ Việt Nam thời đại nhà Trần. Tên tuổi, khí phách và hình ảnh người thiếu niên hiên ngang bóp nát quả cam giữ nước mãi mãi khắc sâu vào tâm khố của dân tộc, trở thành biểu tượng rực rỡ của lòng yêu nước và tinh thần quyết chiến quyết thắng.