Trần Quốc Tuấn

Trần Quốc Tuấn (1228–1300), tước hiệu Hưng Đạo Đại Vương, là nhà quân sự thiên tài, danh nhân văn hóa kiệt xuất và vị anh hùng dân tộc vĩ đại của Việt Nam. Ông có công lao to lớn trong việc lãnh đạo quân dân nhà Trần ba lần đánh bại quân Nguyên – Mông xâm lược vào các năm 1258, 1285 và 1288.

Thân thế và gia đình

Trần Quốc Tuấn sinh năm 1228, là con trai của Trần Liễu và cháu gọi Trần Thái Tông bằng chú ruột.

Từ nhỏ, ông nổi tiếng thông minh, ham học, giỏi cả văn lẫn võ và sớm bộc lộ tài năng quân sự xuất chúng. Dù gia đình từng có mâu thuẫn với triều đình, ông luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên thù riêng, một lòng trung thành với đất nước.

Ba lần lãnh đạo kháng chiến chống Nguyên – Mông

Kháng chiến lần thứ nhất (1258)

Khi quân Mông Cổ xâm lược Đại Việt lần đầu, Trần Quốc Tuấn tham gia chỉ huy chiến đấu, góp phần buộc quân địch phải rút lui sau chưa đầy một tháng.

Kháng chiến lần thứ hai (1285)

Năm 1285, trước cuộc xâm lược quy mô lớn của đế quốc Nguyên, ông được giao chức Quốc công Tiết chế, thống lĩnh toàn bộ quân đội Đại Việt.

Dưới sự chỉ huy của ông, quân dân Đại Việt đã giành nhiều chiến thắng quan trọng như:

• Trận Hàm Tử

Qua đó đánh tan hoàn toàn đội quân xâm lược.

Kháng chiến lần thứ ba (1287–1288)

Đây là chiến công hiển hách nhất trong cuộc đời ông. Với tài thao lược xuất sắc, Trần Quốc Tuấn đã xây dựng kế hoạch tác chiến toàn diện, đỉnh cao là Trận Bạch Đằng năm 1288.

Quân dân Đại Việt đã tiêu diệt phần lớn thủy quân Nguyên, bắt sống nhiều tướng giặc, buộc đế quốc Nguyên từ bỏ hoàn toàn tham vọng xâm lược Đại Việt.

Tác phẩm và tư tưởng quân sự

Trần Quốc Tuấn để lại nhiều tác phẩm có giá trị, nổi bật nhất là Hịch tướng sĩ.

Bài hịch thể hiện lòng yêu nước sâu sắc, ý chí quyết chiến quyết thắng và tinh thần trách nhiệm của tướng sĩ trước vận mệnh dân tộc. Đây được xem là một áng văn chính luận bất hủ của lịch sử Việt Nam.

Ông còn biên soạn các tác phẩm quân sự như:

• Binh thư yếu lược

Những trước tác này đã góp phần hình thành nền nghệ thuật quân sự đặc sắc của dân tộc Việt Nam.

Qua đời và sự tôn kính của nhân dân

Trần Quốc Tuấn qua đời ngày 20 tháng 8 năm Canh Tý (1300), tại phủ Vạn Kiếp, hưởng thọ 72 tuổi.

Nhân dân tôn ông là Đức Thánh Trần, lập nhiều đền thờ trên khắp cả nước, tiêu biểu như:

• Đền Kiếp Bạc

Tên tuổi của ông trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết dân tộc và nghệ thuật quân sự Việt Nam.

“Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc, đó là thượng sách giữ nước.”

Lời dạy của Hưng Đạo Đại Vương vẫn còn nguyên giá trị đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay