Trần Quý Cáp: Chí sĩ phong trào Duy Tân

Trần Quý Cáp (1870 – 1908) quê ở Quảng Nam, đỗ Tiến sĩ năm 1904. Ông là một trong "Quảng Nam tam kiệt" (cùng với Phan Châu Trinh và Huỳnh Thúc Kháng) khởi xướng Phong trào Duy Tân ở Trung Kỳ.

Ông đi tiên phong trong việc mở trường học mới, dạy chữ Quốc ngữ, diễn thuyết cổ vũ cải cách giáo dục và phát triển kinh tế. Khi làm quan ở Khánh Hòa, ông tiếp tục tuyên truyền tư tưởng tiến bộ. Năm 1908, lợi dụng phong trào chống thuế nổ ra ở Trung Kỳ, thực dân Pháp đã vu cáo và kết án tử hình ông. Trên pháp trường, ông vẫn giữ nguyên thái độ ung dung, đọc thơ khẳng định khí tiết anh hùng.