TRẦN SUYỀN CỰ BÍ THƯ TỈNH ỦY PHÚ YÊN

Giữa những trang sử hào hùng của vùng đất Phú Yên, cái tên Trần Suyền (bí danh Sáu Râu) hiện lên như một biểu tượng của lòng kiên trung và sự hy sinh thầm lặng. Sinh năm 1922 tại thôn Phong Niên, xã Hòa Thắng, ông vốn là một trí thức yêu nước từng tốt nghiệp Đại học Canh nông Hà Nội. Thế nhưng, gác lại con đường quan lộ bằng phẳng, ông chọn dấn thân vào bão táp cách mạng từ mùa thu năm 1945.

Suốt những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Trần Suyền là người giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy lâu nhất trong lịch sử Đảng bộ tỉnh Phú Yên (1961-1973). Ông không chỉ là một nhà lãnh đạo có tư duy chiến lược khi tổ chức cuộc giải thoát thành công Luật sư Nguyễn Hữu Thọ năm 1961, mà còn là người trực tiếp đặt nền móng cho "huyền thoại Vũng Rô".

Để chuẩn bị cho việc tiếp nhận vũ khí từ miền Bắc chi viện, ông đã tạm rời chức Bí thư Tỉnh ủy để chuyên trách việc "mở bến". Với đôi chân không mỏi, ông cùng đồng đội lội suối băng rừng, khảo sát từng hang đá tại Vũng Rô — nơi có địa hình núi non hiểm trở nhưng lại là "tử huyệt" nếu không biết cách giấu mình. Dưới sự chỉ đạo sát sao của ông, hàng nghìn dân công và thanh niên xung phong đã được huy động để tạo nên một mạng lưới tiếp nhận, cất giấu vũ khí tuyệt mật. Với các thủy thủ Tàu không số, ông không chỉ là lãnh đạo mà còn là "điểm tựa tinh thần", người đã lo từng bữa cơm Tết ấm áp tình quân dân ngay giữa làn khói lửa Mậu Thân 1968.

Nhưng đằng sau những chiến công hiển hách ấy là một đời tư đầy nước mắt. Hai người vợ của ông đều lần lượt hy sinh trong các trận càn quét của địch, để lại cho ông nỗi đau thắt lòng và những đứa con thơ dại. Người ta nhớ về "anh Sáu Râu" không chỉ bởi sự quyết đoán trong chỉ đạo mà còn bởi lối sống liêm khiết đến khắc khổ: ông sẵn sàng mặc quần đùi đi qua bãi cỏ tranh sắc nhọn để giữ cho chiếc quần dài được bền, nhường nhịn từng miếng ăn cho đồng đội, và tận tụy nuôi con trưởng thành sau khi đất nước thống nhất.

Cho đến khi trút hơi thở cuối cùng vào năm 1998, đồng chí Trần Suyền vẫn vẹn nguyên một tấm lòng vì dân, vì nước. Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc, ông đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (2007) và Huân chương Hồ Chí Minh (2012). Cuộc đời ông chính là một bản hùng ca về ý chí sắt đá và nhân cách cao đẹp của người đảng viên cộng sản, mãi mãi là niềm tự hào của nhân dân Phú Yên.