TRẬN TẬP KÍCH TỔNG KHO LONG BÌNH – 7 NGÀY ĐÊM CỦA ĐẠI ĐỘI 9 ĐẶC CÔNG U1

Thời kỳ lịch sử
23-2-1969 – Đợt tiến công Xuân Kỷ Dậu, chiến trường Biên Hòa – Long Bình
PHẦN I – “DẠ DÀY” CỦA CỖ MÁY CHIẾN TRANH

Long Bình nằm ở Biên Hòa, cách Sài Gòn khoảng 20km về phía đông bắc và cách Biên Hòa khoảng 7km.

Từ giữa năm 1965, quân đội Mỹ xây dựng nơi đây thành một tổng kho liên hợp hậu cần khổng lồ, phục vụ cho lực lượng Mỹ và đồng minh trên chiến trường miền Nam.

Kho rộng khoảng 24km², nằm trên trục giao thông quan trọng, thuận lợi cho việc vận chuyển quân nhu bằng cả đường bộ lẫn đường thủy.

Bên trong không chỉ có đạn pháo.

Có bom.

Có nhiên liệu.

Có phương tiện chiến tranh.

Có các cơ quan chỉ huy hậu cần.

Và có cả Bộ Tư lệnh Dã chiến II của Mỹ.

Đối với lực lượng cách mạng ở Biên Hòa, Long Bình vì thế không phải một mục tiêu bình thường.

Đó là nơi tiếp tế cho một bộ máy chiến tranh khổng lồ.

Một lượng bom đạn được đưa vào đây có thể sau đó xuất hiện ở nhiều chiến trường khác.

Một kho bị phá hủy không chỉ là một kho bị mất.

Nó có thể làm gián đoạn cả một chuỗi cung cấp.

Chính vì vậy, đặc công U1 Biên Hòa đã nghiên cứu Long Bình từ rất sớm.

Từ cuối năm 1965, những chiến sĩ đặc công nhiều lần tìm cách thâm nhập, trinh sát, lên sơ đồ khu kho, đặc biệt là kho đồi 53 và đồi 50.

Nhưng Long Bình được bảo vệ cực kỳ chặt chẽ.

Hàng rào.

Bãi mìn.

Chốt gác.

Lô cốt.

Tuần tra.

Những lớp phòng thủ nối tiếp nhau.

Và bên trong những lớp phòng thủ ấy là hàng nghìn người cùng một khối lượng vũ khí, phương tiện chiến tranh khổng lồ.

Để lọt được vào bên trong, người lính đặc công phải vượt qua thứ đáng sợ nhất không phải là một người lính đối phương.

Mà là cả một hệ thống phòng thủ.

Nhưng U1 đã tìm được cách.

Và đến năm 1969, họ trở lại Long Bình một lần nữa.

Lần này, mục tiêu là một phần của đợt tiến công Xuân Kỷ Dậu.

4

Chú thích ảnh: Tổng kho Long Bình nhìn từ trên cao trong thời kỳ chiến tranh. Đây là tư liệu ảnh thật, cho thấy quy mô rất lớn của căn cứ hậu cần quân sự này.

Nguồn: Tư liệu ảnh lịch sử về Long Bình; Thư viện tỉnh Đồng Nai xác định tổng kho có diện tích khoảng 24km².

PHẦN II – RẠNG SÁNG 23-2-1969

Sau Tết Mậu Thân 1968, chiến trường miền Nam bước vào một giai đoạn mới.

Mỹ tiếp tục tăng cường phòng thủ những căn cứ hậu cần và quân sự trọng yếu.

Nhưng phía cách mạng cũng chuẩn bị một đợt tiến công mới.

Xuân Kỷ Dậu 1969.

Tại Biên Hòa, những mục tiêu quan trọng được xác định gồm sân bay Biên Hòa, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 3, Ty Cảnh sát Biên Hòa và Tổng kho Long Bình.

Giờ G được xác định là 0 giờ ngày 23-2-1969.

Từ nhiều hướng, các lực lượng bắt đầu nổ súng.

Pháo binh đánh vào các mục tiêu trong khu vực Long Bình.

Các đơn vị bộ binh tiến công ở những hướng khác.

Và trong bóng tối, Đại đội 9, Tiểu đoàn 2 Đặc công U1 Biên Hòa tìm cách lọt vào bên trong tổng kho.

Đây là phần nguy hiểm nhất.

Bởi một người lính bộ binh có thể tiến cùng đội hình.

Nhưng đặc công phải đi trước.

Phải tìm đường qua hệ thống phòng thủ.

Phải tránh những vị trí có thể phát hiện mình.

Và khi đã vào được bên trong, họ gần như ở một mình giữa một căn cứ rộng lớn.

Tư liệu lịch sử thành phố Biên Hòa ghi rõ: Đại đội 9 đã vào được tổng kho Long Bình và nhanh chóng đánh vào khu đồi 53.

Rồi những tiếng nổ bắt đầu.

Một dãy kho.

Rồi những dãy kho khác.

Bom đạn và nhiên liệu bên trong bắt lửa.

Những vụ nổ liên tiếp làm cả khu vực sáng rực.

Từ bên ngoài, người ta có thể nhìn thấy một vùng trời đỏ lửa.

Nhưng với những người đang ở bên trong, đó mới chỉ là bắt đầu.

Bởi sau khi đánh phá mục tiêu, họ không thể đơn giản quay trở ra.

Địch đã phát hiện.

Vòng vây bắt đầu khép lại.

Chú thích ảnh: Tư liệu hình ảnh về Tổng kho Long Bình và các vụ cháy nổ trong khu vực căn cứ. Không sử dụng ảnh không xác định nguồn gốc để khẳng định đó chính xác là khoảnh khắc rạng sáng 23-2-1969.

Nguồn: Tư liệu chiến tranh Việt Nam; các tài liệu lịch sử Đồng Nai về trận đánh Xuân Kỷ Dậu 1969.

PHẦN III – BỊ VÂY GIỮA TỔNG KHO

Sau những vụ nổ, quân Mỹ lập tức phản ứng.

Một lực lượng thiết giáp được điều đến.

Các lối ra vào bị phong tỏa.

Trực thăng vũ trang hoạt động trên khu vực.

Ánh đèn pha quét xuống mặt đất.

Đại đội 9 không còn đường rút dễ dàng.

Theo lịch sử Đảng bộ thành phố Biên Hòa, lực lượng địch dùng một trung đoàn xe tăng cùng trực thăng vũ trang bao vây khu kho; Đại đội 9 phải phân tán thành từng tiểu đội, dựa vào địa hình để chiến đấu.

Từ đây, trận đánh không còn giống một cuộc tập kích thông thường.

Một cuộc tập kích thường có một khoảnh khắc.

Đột nhập.

Đánh.

Rút.

Nhưng ở Long Bình, không rút được.

Những người lính đặc công phải biến những khu kho vừa bị đánh phá thành nơi chiến đấu.

Họ chia nhỏ lực lượng.

Tận dụng địa hình.

Ẩn vào những khoảng trống giữa các công trình.

Đánh trả từng đợt.

Rồi lại di chuyển.

Phía ngoài, vòng vây tiếp tục siết chặt.

Trực thăng quần thảo.

Xe bọc thép tiến vào.

Hỏa lực từ nhiều hướng dội xuống.

Những người lính trong Đại đội 9 hiểu rằng họ đang chiến đấu trong một tình thế cực kỳ bất lợi.

Nhưng họ vẫn tiếp tục.

Một ngày.

Rồi hai ngày.

Rồi ba ngày.

Bốn ngày.

Năm ngày.

Sáu ngày.

Đến bảy ngày đêm, cuộc chiến vẫn chưa kết thúc.

Tư liệu của Đồng Nai ghi nhận Đại đội 9 đã chiến đấu đến cùng trong khu kho; do lực lượng không cân sức, phần lớn cán bộ, chiến sĩ hy sinh và chỉ còn hai người thoát ra được, trong đó có người đại đội trưởng.

Bảy ngày.

Một con số nghe rất ngắn khi đứng trên lịch.

Nhưng trong chiến đấu, bảy ngày bị bao vây là một khoảng thời gian khủng khiếp.

Bởi mỗi ngày là một lần phải đối mặt với cái chết.

Mỗi đêm là một lần tự hỏi liệu sáng hôm sau còn bao nhiêu người.

Mỗi tiếng trực thăng là một lời nhắc rằng đối phương vẫn đang ở ngay trên đầu.

Và mỗi người lính biết rằng:

không phải tất cả sẽ trở về.

Chú thích ảnh: Hình ảnh tư liệu về lực lượng Đặc công U1 Biên Hòa và các cựu chiến sĩ đặc công. Ảnh minh họa lực lượng, không khẳng định là ảnh chụp Đại đội 9 trong 7 ngày chiến đấu tại Long Bình năm 1969.

Nguồn: Thư viện tỉnh Đồng Nai và các tư liệu lịch sử về Đặc công U1 Biên Hòa.

PHẦN IV – NHỮNG NGƯỜI KHÔNG TRỞ VỀ

Một trận đánh có thể được kể bằng những con số.

Nhưng khi trận đánh kết thúc, điều còn lại không phải là những con số.

Mà là những cái tên.

Đại đội 9 Tiểu đoàn 2 Đặc công U1 đã đi vào trận đánh Long Bình với một nhiệm vụ rõ ràng:

đánh phá căn cứ hậu cần quan trọng của đối phương.

Họ đã làm được điều đó.

Những dãy kho ở đồi 53 bốc cháy.

Những vụ nổ liên tiếp làm rung chuyển cả khu vực.

Nhưng cái giá phải trả cũng vô cùng lớn.

Tư liệu lịch sử thành phố Biên Hòa ghi rằng Đại đội 9 bị bao vây trong khu kho, chiến đấu suốt bảy ngày đêm và cuối cùng chỉ còn đại đội trưởng cùng một chiến sĩ thoát ra. Đại đội 9 được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; Bùi Văn Hòa cũng được truy tặng danh hiệu này.

Ở đây cần làm rõ một điểm để tránh nhầm lẫn.

Bùi Văn Hòa là một nhân vật lớn trong lịch sử những trận đánh Long Bình của đặc công Biên Hòa, nhưng ông không hy sinh trong trận 23-2-1969. Tư liệu của Tiền Giang và Thư viện Đồng Nai xác định ông hy sinh ngày 28-2-1968, khi đang dẫn đường cho đơn vị pháo binh tập kích Tổng kho Long Bình.

Vì vậy, câu chuyện về trận năm 1969 không nên đưa Bùi Văn Hòa vào như một người trực tiếp tham chiến trong Đại đội 9 của trận này.

Nhưng nhắc đến ông là để hiểu một điều khác:

Long Bình đã trở thành một chiến trường mà nhiều thế hệ đặc công Biên Hòa lần lượt bước vào.

Từ những trận đánh năm 1966.

Đến 1968.

Rồi 1969.

Và những năm sau đó.

Một trong những người đã nhiều lần tìm cách đột nhập nơi này là Bùi Văn Hòa.

Ông từng vượt qua những lớp rào, bãi mìn và hệ thống tuần tra để trinh sát các kho; ông tham gia nhiều trận đánh vào Long Bình và được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

Những người của Đại đội 9 năm 1969 tiếp nối chính truyền thống ấy.

Họ biết trước rằng Long Bình là nơi rất khó trở ra.

Nhưng họ vẫn đi.

Và khi bị bao vây, họ vẫn chiến đấu.

Đó là phần đau nhất của câu chuyện.

Không phải ai bước vào trận đánh cũng có ngày trở về.

Chú thích ảnh: Tư liệu về Đặc công U1 Biên Hòa và những người lính từng chiến đấu tại Tổng kho Long Bình. Không gán danh tính cụ thể cho những nhân vật trong ảnh nếu nguồn ảnh không xác định rõ.

Nguồn: Thư viện tỉnh Đồng Nai; lịch sử Đảng bộ thành phố Biên Hòa.

LỜI KẾT – BẢY NGÀY TRONG “DẠ DÀY” CỦA CHIẾN TRANH

Tổng kho Long Bình từng là một trong những căn cứ hậu cần quân sự quan trọng nhất của Mỹ ở miền Nam.

Nó được xây dựng để bảo đảm cho một cuộc chiến tranh có quy mô rất lớn.

Nhưng chính nơi được bảo vệ như một pháo đài ấy lại nhiều lần trở thành mục tiêu của những người lính đặc công Biên Hòa.

Năm 1969, Đại đội 9 Tiểu đoàn 2 Đặc công U1 bước vào Long Bình.

Họ đánh vào khu kho đồi 53.

Những dãy kho bốc cháy.

Những vụ nổ làm rung chuyển cả khu vực.

Nhưng rồi vòng vây khép lại.

Bảy ngày đêm.

Bảy ngày mà những người lính đặc công không còn chiến đấu để hoàn thành một cuộc tập kích rồi rút lui.

Họ chiến đấu để tồn tại.

Để giữ từng người còn lại.

Để chống lại một lực lượng lớn hơn rất nhiều.

Và cuối cùng, phần lớn họ đã nằm lại.

Chỉ còn hai người thoát ra.

Đằng sau một chiến công như vậy luôn có một sự thật mà những trang lịch sử không thể kể hết:

cái giá của chiến tranh là con người.

Ngày nay, Tổng kho Long Bình không còn là căn cứ quân sự Mỹ như năm 1969.

Những hàng rào đã thay đổi.

Những dãy kho cũ không còn nguyên vẹn.

Những người lính năm ấy đã trở thành những người già, hoặc đã nằm lại dưới lòng đất.

Nhưng vùng đất ấy vẫn còn mang ký ức.

Ký ức về những người đã vượt qua hàng rào.

Ký ức về những tiếng nổ rền vang trong đêm.

Ký ức về bảy ngày đêm bị vây giữa một căn cứ khổng lồ.

Và ký ức về những người đã không trở về.

Có thể hôm nay chúng ta không biết hết tên của từng người.

Nhưng lịch sử không chỉ thuộc về những người có tên trong sách.

Lịch sử còn thuộc về những người đã bước vào một trận đánh và biết rằng có thể mình sẽ không bước ra.

Đại đội 9 đã bước vào Long Bình như thế.

Và bảy ngày đêm của họ trở thành một phần của lịch sử Đặc công Biên Hòa.

Chú thích ảnh: Khu vực Tổng kho Long Bình ở Biên Hòa ngày nay – nơi từng diễn ra nhiều trận đánh lớn của đặc công Biên Hòa trong kháng chiến chống Mỹ.

Nguồn: Tư liệu địa phương Đồng Nai và các tài liệu lịch sử về Tổng kho Long Bình.
Ghi chú về tính chính xác lịch sử

Có một số tài liệu Đồng Nai ghi những con số thiệt hại khác nhau đối với trận 23-2-1969: có nguồn nói phá hủy nhiều dãy kho; nguồn khác thống kê cụ thể hơn về số kho, bom đạn hoặc phương tiện. Vì vậy, trong câu chuyện này mình không lấy một con số thiệt hại duy nhất làm dữ kiện tuyệt đối, mà tập trung vào những điểm các nguồn thống nhất: Đại đội 9 Tiểu đoàn 2 Đặc công U1 lọt vào Tổng kho Long Bình, đánh khu đồi 53, gây cháy nổ lớn, sau đó bị bao vây và chiến đấu 7 ngày đêm, phần lớn đơn vị hy sinh
Một điểm cũng cần phân biệt: trận đánh đầu tiên của đặc công Biên Hòa vào Tổng kho Long Bình là ngày 22-6-1966, không phải năm 1969. Năm 1969 là một trong những trận đánh tiếp theo, diễn ra trong đợt tiến công Xuân Kỷ Dậu.

Và Bùi Văn Hòa không được kể như người trực tiếp tham gia trận 23-2-1969; các tư liệu đáng tin cậy xác định ông hy sinh ngày 28-2-1968 trong một nhiệm vụ liên quan đến Long Bình.

Đây là những chi tiết mình giữ riêng để bảo đảm câu chuyện có cảm xúc nhưng không nhập nhằng giữa các trận đánh Long Bình của các năm 1966, 1968 và 1969