Trần Thanh Lạc – Anh hùng bắn rơi máy bay F4 bằng súng trung liên

Trần Thanh Lạc sinh năm 1945 tại xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang, trong một gia đình nghèo giàu truyền thống cách mạng. Lớn lên trong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh, đồng chí sớm hình thành lòng yêu nước, căm thù giặc và quyết tâm tham gia cách mạng. Năm 1966, Trần Thanh Lạc nhập ngũ, từng bước trưởng thành từ một chiến sĩ trở thành đại đội trưởng rồi Huyện đội trưởng huyện Tri Tôn.

Trong quá trình chiến đấu, đồng chí luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm, thương yêu đồng đội và khả năng bám trụ chiến trường. Đồng chí đã tham gia hơn 60 trận, tiêu diệt hàng trăm tên địch, thu nhiều vũ khí, trang bị và lập nhiều chiến công xuất sắc.

Đầu năm 1967, Trần Thanh Lạc chỉ huy 6 chiến sĩ biệt động phối hợp với một trung đội bộ đội huyện tập kích một tiểu đoàn dù. Trận đánh diễn ra quyết liệt, quân ta tiêu diệt tại chỗ 75 tên địch và thu 6 khẩu súng.

Tháng 5-1968, đồng chí tiếp tục chỉ huy 15 chiến sĩ đặc công tập kích một đại đội bảo an cách Chi khu Tri Tôn khoảng 1km. Trần Thanh Lạc trực tiếp chỉ huy cả ba mũi luồn sâu, bám sát đối phương dưới làn đạn để tổ chức tiến công. Trận đánh khiến đại đội bảo an bị thiệt hại nặng, số còn lại phải rút chạy; quân ta thu được nhiều vũ khí và rút về căn cứ an toàn.

Một trong những dấu ấn nổi bật nhất trong cuộc đời chiến đấu của Trần Thanh Lạc là 128 ngày đêm chiến đấu tại đồi Tức Dụp. Trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt, bộ đội phải chịu đói khát, bom đạn và cả chất độc hóa học của đối phương. Tuy nhiên, đồng chí cùng đồng đội vẫn kiên trì bám trụ từng hang đá, vách núi, mỏm đồi, quyết tâm giữ vững trận địa.

Tháng 2-1969, chỉ với hai đồng đội, Trần Thanh Lạc tổ chức đánh chặn một tiểu đoàn quân chi viện của địch. Tận dụng địa hình hiểm trở, đồng chí luồn theo vách đá, từ dưới hang đánh lên, sử dụng thủ pháo và lựu đạn tiêu diệt 36 tên, thu 3 súng M79 và một máy truyền tin.

Chiến công đặc biệt xuất sắc của Trần Thanh Lạc diễn ra vào tháng 7-1969. Khi địch tổ chức càn quét núi Tờ với sự yểm trợ của pháo binh, xe tăng và máy bay, đồng chí chỉ huy một tiểu đội phối hợp với đơn vị bạn phục kích. Quân ta tiêu diệt khoảng hai phần ba quân số của một tiểu đoàn biệt kích và thu nhiều vũ khí. Đặc biệt, trong trận này, Trần Thanh Lạc đã dùng súng trung liên bắn rơi một máy bay F4 của đối phương – một chiến công thể hiện sự táo bạo, bình tĩnh và khả năng tận dụng hỏa lực trong điều kiện chiến đấu ác liệt.

Sau đó, đồng chí tiếp tục chỉ huy một tổ 3 người đột kích từ Lò Ảng lên đỉnh Thày Sòi, sử dụng lựu đạn và thủ pháo đánh xuống một đại đội địch đang co cụm, tiêu diệt nhiều tên, thu 6 khẩu súng và tổ chức chốt giữ trận địa.

Khi có lệnh rút lực lượng khỏi Tức Dụp, Trần Thanh Lạc còn thể hiện sự mưu trí bằng cách tận dụng những khẩu súng đã hư hỏng làm mồi nhử, gài mìn để đối phương chủ quan tiến vào rồi kích nổ. Đến ban đêm, đồng chí tiếp tục cùng đồng đội sử dụng đạn cối, pháo, mìn và thuốc nổ để đánh vào vị trí địch trong hang, tiêu diệt một đại đội.

Đêm 20-4-1973, Trần Thanh Lạc chỉ huy một tiểu đội tập kích đồn Cầu 13. Đơn vị sử dụng phương thức giả trang lính đối phương, hành quân theo trục đường từ cầu 16 vào đồn rồi bất ngờ nổ súng tiến công. Trận đánh tiêu diệt đồn Cầu 13, nhưng Trần Thanh Lạc bị thương nặng và đã anh dũng hy sinh.

Trong suốt quá trình chiến đấu, đồng chí được tặng 3 danh hiệu Dũng sĩ, 3 bằng khen và 9 giấy khen. Ghi nhận những cống hiến và sự hy sinh đặc biệt của người chiến sĩ An Giang, ngày 20-12-1994, Chủ tịch nước truy tặng Trần Thanh Lạc danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hình ảnh Trần Thanh Lạc nổi bật bởi lòng dũng cảm, tinh thần bám trụ, khả năng chỉ huy linh hoạt và sự mưu trí trong chiến đấu. Đặc biệt, chiến công bắn rơi máy bay F4 bằng súng trung liên đã trở thành biểu tượng cho ý chí và bản lĩnh của người chiến sĩ cách mạng, góp phần làm nên truyền thống anh hùng của quân và dân Tri Tôn, An Giang trong kháng chiến.