TRẬN THERMOPYLAE – HUYỀN THOẠI 300 CHIẾN SĨ SPARTA CHẶN ĐỨNG HÀNG VẠN QUÂN BA TƯ
Vào năm 480 TCN, toàn bộ nền văn minh Hy Lạp cổ đại đứng trước nguy cơ bị xóa sổ hoàn toàn khi Hoàng đế Xerxes I của Ba Tư thống lĩnh một đội quân khổng lồ lên tới hàng trăm vạn người tiến hành cuộc viễn chinh trừng phạt Tây tiến. Sức mạnh của quân Ba Tư như một cơn sóng thần nuốt chửng mọi quốc gia thành bang trên đường đi của chúng. Trước mối đe dọa sinh tử đó, các thành bang Hy Lạp đã gạt bỏ mâu thuẫn để liên minh lại. Vua Leonidas I của Sparta – quốc gia có những chiến binh tinh nhuệ và dũng mãnh nhất thế giới cổ đại – đã tình nguyện dẫn đầu một lực lượng nhỏ gồm 300 chiến binh Sparta cùng vài ngàn đồng minh tiến về phía bắc để chặn giặc tại hẻm núi hẹp Thermopylae (Cửa Khẩu Lửa).
Hẻm núi Thermopylae là một vị trí chiến lược hiểm yếu độc nhất vô nhị: một bên là vách núi dựng đứng, một bên là vực biển sâu hoắm, lối đi chỉ vừa đủ cho vài cỗ xe ngựa đi qua. Tại đây, lợi dụng địa hình chật hẹp, đội hình phương trận (Phalanx) của người Sparta với những chiếc khiên đồng bóng loáng ken đặc và ngọn giáo dài đã trở thành một bức tường thành kiên cố không thể xô đổ. Suốt hai ngày đêm liên tiếp, hết đợt sóng này đến đợt sóng khác của quân Ba Tư, kể cả đội quân tinh nhuệ "Bất tử" của nhà vua Xerxes, lao vào hẻm núi đều bị cắt vụn và thảm bại. Sự kiên cường của 300 dũng sĩ Sparta đã khiến hoàng đế Ba Tư phải run sợ trước một dân tộc nhỏ bé nhưng kiên cường.
Tuy nhiên, bi kịch đã xảy ra vào ngày thứ ba khi một kẻ phản bội người bản địa tên là Ephialtes vì ham tiền thưởng đã dẫn quân Ba Tư đi theo một lối mòn bí mật xuyên qua núi để bọc hậu quân Hy Lạp. Biết mình đã bị bao vây và cái chết là điều không thể tránh khỏi, vua Leonidas đã ra lệnh cho phần lớn quân đồng minh rút lui để bảo toàn lực lượng, còn ông cùng 300 chiến binh Sparta và khoảng 700 người Thespiae ở lại chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Khi quân Ba Tư kêu gọi hạ vũ khí để đổi lấy sự sống, Leonidas chỉ đáp lại bằng câu nói bất hủ: "Molon labe" (Tới mà lấy!). Họ đã chiến đấu điên cuồng bằng gươm, bằng tay không và cả bằng răng cho đến khi người cuối cùng gục ngã dưới hàng vạn mũi tên của giặc. Trận Thermopylae tuy là một thất bại về quân sự nhưng lại là một chiến thắng vĩ đại về tinh thần, thổi bùng ngọn lửa căm thù giúp liên minh Hy Lạp đánh bại hoàn toàn quân Ba Tư trong các trận chiến sau đó.
