Trần Thị Bình – “Nữ dân quân Nghi Lộc bắn máy bay Mỹ”

Những năm Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, vùng cửa biển Nghi Quang, Nghi Lộc trở thành một trong những địa bàn bị đánh phá ác liệt của Nghệ An. Phía trước là biển, phía sau là những ngọn đồi, lại nằm gần các tuyến giao thông quan trọng như Cầu Cấm, Vinh và Truông Bồn. Bom Mỹ ngày đêm trút xuống làng quê, người dân phải sơ tán, trường học nhiều lúc phải chuyển xuống lòng đất.

Trong hoàn cảnh ấy, cô học sinh Trần Thị Bình đã không đứng ngoài cuộc chiến. Xã Nghi Quang thành lập Trung đội dân quân trực chiến gồm 25 người, trong đó có 6 nữ dân quân, được trang bị ba khẩu 12,7 ly và súng đại liên. Nhiệm vụ của họ là phối hợp với bộ đội phòng không, tổ chức trận địa trên đồi 200, đồi 170, vừa đánh máy bay Mỹ, vừa ngăn tàu chiến đối phương tiến gần bờ. Dù còn đang đi học, Trần Thị Bình vẫn đăng ký tham gia.

Ngày 31/3/1965 trở thành ngày bà không bao giờ quên.

Hôm ấy, khi vừa chuyển đạn lên trận địa, máy bay Mỹ bất ngờ ào tới. Bom liên tiếp dội xuống đồi. Trong tiếng nổ rung chuyển mặt đất, Trần Thị Bình tiến về vị trí khẩu 12,7 ly, hướng nòng súng lên trời và cùng đồng đội nhả đạn. Các trận địa pháo xung quanh cũng đồng loạt khai hỏa, tạo thành một “lưới lửa” giữa bầu trời Nghi Quang.

Một chiếc F-4 bất ngờ liệng cánh, quay ra phía biển rồi bốc cháy và rơi xuống mặt nước. Lực lượng dân quân Nghi Quang phối hợp với dân quân Nghi Tiến, Nghi Thiết bắt sống hai tên phi công nhảy dù. Trận đánh ấy trở thành một chiến công đáng nhớ của quân và dân vùng cửa biển Nghi Lộc.

Nhưng cô dân quân trẻ chưa có thời gian để nghỉ ngơi.

Chưa đầy ba tuần sau, ngày 19/4/1965, phân đội trực chiến của Trần Thị Bình tiếp tục chiến đấu bảo vệ đội thuyền vận tải đang tiếp nhận lương thực. Trong trận đánh này, đơn vị tiếp tục bắn rơi một máy bay A-4. Với những thành tích chiến đấu ấy, bà được tặng Huân chương Chiến công và sau đó được kết nạp vào Đảng khi vừa tròn 20 tuổi.

Điều đáng quý ở Trần Thị Bình là sau những trận đánh trên bầu trời, bà lại trở về với những công việc rất đời thường của một người con gái vùng quê. Bà từng gùi lương, tải đạn, tiếp tế cho bộ đội. Khi bom đạn gây thương vong, bà cùng dân quân có mặt tại những nơi bị đánh phá để cứu người, tìm người mắc kẹt trong hầm, mai táng những người không may hy sinh. Tại Nghi Quang, Nghi Yên, Nghi Xá…, nơi nào có “điểm nóng”, nơi đó có dấu chân của người nữ dân quân ấy.

Sau này, Trần Thị Bình được điều làm cán bộ chính sách của Huyện đội Nghi Lộc. Chiến tranh kết thúc, bà trở về cuộc sống đời thường, làm ruộng, chăm sóc các con. Chồng bà sau khi trở về từ chiến trường không lâu thì qua đời vì bạo bệnh, để lại ba người con còn nhỏ. Người phụ nữ từng đứng bên khẩu 12,7 ly năm nào lại tiếp tục một cuộc chiến khác – cuộc chiến mưu sinh và nuôi con một mình.

Gần sáu thập niên đã đi qua, những trận đánh năm xưa chỉ còn lại trong ký ức và những tấm huân chương được bà gìn giữ. Nhưng hình ảnh cô học sinh nhỏ tuổi năm nào đứng bên khẩu súng 12,7 ly, giữa tiếng bom đạn và khói lửa cửa biển Nghi Lộc, vẫn là một câu chuyện đẹp về tuổi trẻ Nghệ An trong những năm tháng chiến tranh.

Từ trang vở học trò đến trận địa phòng không, Trần Thị Bình đã viết tuổi thanh xuân của mình bằng những ngày tháng không thể nào quên.